ارائه روش هاي رقومي جهت استخراج آبراهه هاي مناطق خشك و نيمه خشك (مطالعه موردي: منطقه خضرآباد، استان يزد)

Presentation of Digital Methods for Streams Extraction in Arid and Semi-Arid Regions (Case Study: Khezrabad Area, Yazd Province)

مختاري پورزرندي فهيمه Mokhtari poorzarandi Fahimeh

تازه مهدي Tazeh Mahdi

خوانين زاده عليرضا Khavanin Zadeh Alireza , كلانتري سعيده Kalantari Saeede

مديريت و كنترل بيابان

كشاورزي و منابع طبيعي

مهندسي طبيعت

72ص

شبكه آبراهه ها , مدل رقومي ارتفاع , اندازه سلولي , دقت

Streams network , Digital elevation models , Cell size , Accuracy

ويژگي¬هاي ژئومورفولوژي داراي نقش اساسي در تغيير عكس¬العمل¬هاي يك حوضه آبخيز بوده و مي‌توانند باعث آثار مهمي بر پتانسيل فرسايش و رسوب¬زايي آبخيزها شوند. يكي از مناطق برداشت ذرات توسط باد خشكه¬رودها هستند كه در عمليات بيابان¬زدايي بايد به آن‌ها توجه ويژه¬اي داشت. شبكه آبراهه به مجموعه¬اي از آبراهه¬ها گفته مي¬شود كه در سطح حوزه آبخيز عمل تخليه رواناب را انجام مي¬دهند. شبكه آبراهه¬ها به¬عنوان يكي از داده¬هاي مورد استفاده در مطالعات هيدرولوژي مي¬باشد كه نقش قابل‌توجهي هم در فرسايش آبي و هم در فرسايش بادي ايفا مي¬كند. آبراهه¬ها در فرسايش آبي هم به¬عنوان بستر فرسايشي و هم به¬عنوان مسير حمل رسوبات مي¬باشد. آبراهه¬هاي مناطق دشتي كه در پاره¬اي از موارد به¬عنوان خشكه‌رود از آن ياد مي¬شود، به¬عنوان يكي از مناطق برداشته رسوبات در فرسايش بادي مي¬باشد. نقشه آبراهه¬هاي مورد استفاده به¬طور عمده بر مبناي نقشه¬هاي رقومي توپوگرافي مي¬باشد. در اين مطالعه اقدام به بررسي و مقايسه شبكه آبراهه مستخرج از مدل‌هاي رقومي ارتفاعي مختلف با شبكه آبراهه قابل استخراج از تصاوير ماهواره¬اي شده است. در اين مطالعه به بررسي و مقايسه جريان شبكه از مدل ارتفاعي رقومي با جريان استخراج شبكه از تصاوير ماهواره¬اي در منطقه خضر¬آباد پرداخته مي¬شود. در بخش اول از مدل‌هاي رقومي ارتفاعي 10 متر، 30 متر و مدل رقومي حاصل از نقشه توپوگرافي 1:50000 و نرم‌افزار آرك هيدور استفاده شد. در بخش دوم نيز تصاوير ماهواره¬اي و تكنيك¬هاي مختلف پردازش تصوير به¬كار گرفته شد. نتايج اين تحقيق نشان داد دقت نقشه¬هاي به دست آمده با استفاده از مدل رقومي ارتفاع در مناطق كوهستاني 94/0 و در مناطق دشتي 93/0 مي¬باشد. همچنين در هنگام استفاده از تصاوير ماهواره¬اي نقشه¬هاي به دست آمده در منطقه كوهستاني 69/0 و در مناطق دشتي 74/0 بوده است. به عبارتي مي¬توان گفت استفاده از مدل رقومي ارتفاع در منطقه كوهستاني نتايج بهتري از مناطق دشتي داشته است. همچنين استفاده از تصاوير ماهواره¬اي و تكنيك¬هاي پردازش تصوير در مناطق دشتي نتايج بهتري در مقايسه با مناطق كوهستاني دارد.

Geomorphology characteristics play a fundamental role in changing the watershed reactions and it create significant impacts on erosion potential and Sedimentation of watersheds. One of the removal areas of particles by wind are ephemeral streams, that in desertification operation should pay the special attention. Stream network is collection of streams that done drainage of runoff in the watershed. Streams Network is as one of the used data in hydrological studies, that have significant role in both of water erosion and wind erosion.Streams in water erosion is erosive bed and sediment transport path too. Streams in plains areas that are as ephemeral stream in some cases, is as one of the areas removal of sediments in wind erosion.the Used stream map is based on topographic digital maps mainly .In this study done investigation and comparing streams network that extracted from digital elevation models with extractable streams network from satellite images in khezr abad area. In the first part was used digital elevation models 10 m, 30 m and digital model obtained from topographic map 1: 50,000 and arc hydrosoftware. In the second part was used satellite imagery and various techniques, of image processing.The Results of this study showed the accuracy of obtained maps using digital elevation model in mountainous regions is 0/94 and in plain areas is 0/93. Also when using the satellite images of obtained maps in the mountainous area has been 0/69 and in plain areas has been 0/74. In other words, we can say use of digital elevation model in mountainous area had better results than plain areas.also use of satellite images and image processing techniques in plain areas had better results in compared with mountainous areas.

3/5/2017 12:00:00 AM

101

NE39

خانم فتوحي