تأثير بستر كشت و تنش خشكي بر ويژگي‌هاي رشدي و فيزيولوژيك دانهال‌هاي يكساله توت آمريكايي (Maclura pomifera)

The Effect of Different Culture Media and Drought Stress on Growth and Physiological Characteristics of One Year Old Seedlings of Osage Orange (Maclura Pomifera)

عازمي اردكاني محمد Azemi Ardakani Mohammad

دهستاني اردكاني مريم Dehestani Ardakani Mayam

سلطاني گرد فرامرزي سميه Soltani Gerde-Faramarzi Somayeh

علوم و مهندسي باغباني گرايش گياهان زينتي

كشاورزي و منابع طبيعي

علوم و مهندسي باغباني

150ص

تنش خشكي , توت آمريكايي , كنجاله كنجد , كود حيواني , ورمي كمپوست

Animal manure , Drought , Osage orange tree , Sesame residue , Vermicompost

توت آمريكايي (Maclura pomifera L.) بومي آمريكاي مركزي بوده و داراي ارزش¬هاي زينتي، اكولوژيكي و دارويي متعدد مي¬باشد. در پژوهش حاضر اثر سطوح مختلف خشكي، كود حيواني، ورمي‌كمپوست و كنجاله كنجد بر ميزان رشد و افزايش مقاومت به خشكي دانهال¬هاي گياه مورد بررسي قرار گرفت. اين آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك¬هاي كامل تصادفي شامل چهار بستر كشت 1) خاك زراعي (شاهد)، 2) 70% خاك زراعي+ 30% ورمي¬كمپوست، 3) 70% خاك زراعي+ 30% كود حيواني كاملاً پوسيده و 4) 80% خاك زراعي+ 20% كنجاله كنجد و سه سطح خشكي شامل 1- بدون تنش (شاهد) (90 درصد تخليه مجاز رطوبتي) 2- تنش ملايم (55 درصد تخليه مجاز رطوبتي) و 3- تنش شديد (35 درصد تخليه مجاز رطوبتي)، هر كدام با سه تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه يزد طي سال¬هاي 97-95 انجام شد. بر اساس نتايج به دست آمده اثر ساده تنش خشكي بر تمام صفات فيزيكي و شيميايي به جز عناصر ماكرو و ميكرو بستر كشت، سبزينگي، درصد نشت يوني، درصد آب برگ و ساقه و تعداد برگ تأثير معني‌دار نشان داد. با افزايش تنش خشكي، فعاليت آنزيم‌هاي آسكورپات پراكسيداز، پراكسيداز، كاتالاز و پلي¬فنل اكسيداز (آنزيم‌هاي معرف مقاومت به تنش در گياهان) به¬طور معني¬داري در برگ افزايش يافت. با افزايش شدت تنش خشكي سطح برگ، محتواي نسبي آب برگ، وزن تر و خشك برگ و ساقه، اختلاف قطر يقه، ارتفاع و ارزيابي به¬طور معني¬داري كاهش يافت ولي تفاوت معني¬داري روي نشت يوني، درصد آب ساقه و برگ، سبزينگي و تعداد برگ مشاهده نشد. به‌طوري كه تنش خشكي نتوانست باعث ايجاد اثرات مخرب در بافت توت آمريكايي شود. اثر ساده تيمار بستر كشت بر صفات فيزيكي و شيميايي توت آمريكايي اثر معني‌دار نداشت يعني اصلاح بستر كشت باعث بهبود خصوصيات فيزيكي و شيميايي توت آمريكايي حتي در شرايط تنش خشكي گرديد. توت آمريكايي در بستر كشت اصلاح شده با 30% كود حيواني يا 30% ورمي كمپوست يا 20% كنجاله كنجد حتي در شرايط تنش خشكي داراي رشد بيشتري بودند؛ و در نهايت بررسي اثر متقابل اثر خشكي و تيمار بستر كشت نشان داد كه بستر كشت اصلاح شده و به‌طور خاص بستر كشت اصلاح شده با كنجد و در مرتبه بعدي بستر كشت اصلاح شده با كود حيواني مي‌تواند باعث افزايش فاكتور‌هاي رشدي و مقاومتي در توت آمريكايي گردد.

Using the species that use accessible water with more efficiency and can tolerate drought is a major objective for using in landscape of semi-arid areas. Osage orange tree (Maclura pomifera Rafin.) is native of Central America, have multiple ornamental, ecological and medicinal values. In this study, the effects of different levels of drought, animal manure, vermicompost and sesame residue on plant growth and increasing the drought tolerance of plant, were investigated. In a factorial experiment and completely randomized block design, four culture media (1- soil (control), 2- 70% v/v soil + 30% v/v vermicompost, 3- 70% v/v soil + 30% v/v animal manure and 4- 80% v/v soil + 20% v/v sesame residue) and three levels of drought include 1- without stress (control) (90% allowed water depletion) 2- mild stress (55% allowed water depletion) and 3- severe stress (35% allowed water depletion) with three replications per treatments were applied in research field of Yazd University in 2016-2018. According to the results, drought stress significantly decreased leaf area, fresh and dry weight of leaves and stem, truck diameter and height and significantly increased ascorbate peroxidase, peroxidase, catalase and poly phenol oxidase activity in leaves of seedlings and did not show significant difference in ion leakage, water of stem and leaves, chlorophyll and leaf number. However, drought stress could not produce destructive effects in tissues of Osage orange tree. Amendment of culture media improved the growth and physiological characteristics of the plant even under drought stress conditions. Seedlings of Osage orange tree in modified culture medium with 30% animal manure or 30% vermicompost or 20% sesame residue, even in drought stress conditions, resulted the highest growth. Finally, investigation the interaction between drought and culture media showed that modified culture medium and, in particular, modified medium with sesame residue and at next step, modified animal manure culture medium could increase growth and resistance factors in Osage orange tree. In general, amplification of the culture media, especially with animal manure and sesame residue, increased the resistance of this plant to drought stress and significantly increased its growth.

10/7/2017 12:00:00 AM

112

HS15

خانم فتوحي