مقايسه منافع بازاري و غير بازاري ارزش‌گذاري منابع طبيعي (مطالعه موردي سد ماملو و سد لتيان)

The Comparison Benefits of Market and Non-Market Valuation of Natural Resources (Case Study: Latian and Mamlou Dams)

عرب محمد Arab Mohammad

فتاحي اردكاني احمد Fatahi Ardakani Ahmad

فهرستي ثاني مسعود Fehresti Sani Masoud , نشاط اكرم Neshat Akram

مهندسي كشاورزي - اقتصاد كشاورزي گرايش اقتصاد منابع طبيعي و محيط زيست

كشاورزي و منابع طبيعي

اقتصاد كشاورزي

91ص

عدم عرضه‌ي آب , اثرات اقتصادي-اجتماعي و زيست‌محيطي , ارزش آب , ارزش‌گذاري مشروط , دشت ورامين

Lack of water supply , Social-economic and environmental effects , Water value , Conditional valuation , Varamin plain

عدم مديرت صحيح و عرضه كافي آب سطحي در بخش كشاورزي اثرات زيان‌بار اقتصادي-اجتماعي و زيست‌محيطي فراواني به همراه داشته است. هدف اصلي مطالعه حاضر برآورد ارزش عرضه‌ي آب كافي و مقايسه آن با درآمد كشاورزي از دست رفته ناشي از عدم عرضه كافي آب كشاورزي از سدهاي لتيان و ماملو در شهرستان ورامين مي‌باشد. براي رسيدن به اهداف مطالعه تحقيق ميداني در سال 1395 صورت گرفت؛ با استفاده از روش مايكل و كارسون تعداد نمونه‌ها انتخاب و با تكميل 320 پرسشنامه از كشاورزان دشت ورامين اطلاعات لازم استخراج گرديد، جهت برآورد ارزش عرضه‌ي آب از ارزش‌گذاري مشروط و تكنيك دوگانه تك بعدي بهره‌گيري شد. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه ارزش عرضه آب به ازاي هر مترمكعب 1575 ريال و ارزش كل با توجه به اهداف احداث سد (تأمين 160 ميليون مترمكعب آب) 252.000 ميليون ريال برآورد گرديد. درآمد از دست رفته كشاورزان به دليل عدم عرضه كافي آب 3.251.850 ميليون ريال برآورد گرديد. ارزش به دست آمده در مقايسه با قيمت آب منطقه (300 ريال به ازاي هر مترمكعب) بيشتر است؛ با توجه به درآمد از دست رفته كشاورزان، ارزشي كه براي عرضه كافي آب قائل هستند منطقي بوده است. بررسي اثرات اقتصادي-اجتماعي و زيست‌محيطي از ديد كشاورزان نشان داد كه بيشترين و كم‌ترين اثر عدم عرضه كافي آب به ترتيب بر كاهش سطح زير كشت و نشست زمين است؛ بنابراين مشخص گرديد اثراتي كه مستقيماً سبب كاهش درآمد كشاورزي مي‌شود (اثرات اقتصادي) از ديد كشاورزان مهم‌تر و اثرات زيست‌محيطي كم‌اهميت‌تر است. ارزش به دست آمده و برآورد درآمد از دست رفته كشاورزان و همچنين شناخت اثرات اجتماعي و زيست‌محيطي كه عدم عرضه كافي آب در منطقه به وجود آورده، مي‌تواند كمك شاياني در برنامه‌ريزي و تصميم دولت و سياست‌گذاران در جهت تأمين آب نمايد؛ و معياري در برآورد فايدههاي طرح‌هاي جديد آب‌رساني و تأمين آب آبياري مطمئن و كافي باشد.

The lack of proper management and adequate water supply in agricultural sector has been followed by many harmful social- economic and environmental side effects. The present research mainly aims to estimate value of adequate water supply and comparing it with the lost agricultural revenue due to lack of adequate water supply for agriculture from Latian and Mamloo Dams in Varamin zone. The field study was conducted in 2016 to achieve the studied goals and samples were selected using Michael Carlson’s technique and the needed data were extracted from farmers in Varamin Plain by filling out 320 questionnaire forms. In order to estimate value of water supply, the conditional valuation and single bounded dichotomous choice technique were utilized. The results of study indicate that the value of water supply was 1’575 Rials per cubic meter and with respect to objectives for construction of dam (water supply: 160 million m3), total value was estimated 252’000 million Rials. The rate of lost revenue of agriculture was estimated 3’251’850 million Rials due to inadequate water supply. Compared to price of regional water (300 Rials per cubic meter), the obtained value is greater and with respect to the lost revenue of farmers, their assumed value for adequate water supply has been rational. The analysis of social- economic and environmental effects showed based on farmers’ attitude that the maximum and minimum effect for inadequate water supply belonged to reduction of under- cultivation land and subsidence. Thus, it was characterized those effects, which might directly cause reduced farming revenue (economic effects), were assumed as more important and the environmental effects were less important. The given value and estimation of lost revenue for farmers and also identifying social and environmental effects caused by inadequate water supply in the region can contribute to the government and policymakers in planning and making decision for water supply and it may act as a criterion in estimation of the benefits of new water transfer projects and water supply for reliable and adequate irrigation.

6/5/2017 12:00:00 AM

113

AE16

خانم فتوحي