كليدواژه فارسي :
سرعت آستانه فرسايش بادي , دادهكاوي , دستگاه سنجش فرسايش بادي , ژئومورفولوژي , ويژگيهاي خاك
كليدواژه لاتين :
Wind erosion threshold velocity , Data mining , Wind erosion meter , Geomorphology , Soil properties
چكيده :
فرسايش بادي و ريزگردها يكي از مسائل مهم سالهاي اخير در كشور ما ميباشد كه خود بهعنوان يكي از عوامل بيابانزايي مطرح است. مقدار فرسايش بادي و حجم ريز گردها داراي ارتباط مستقيمي با سرعت آستانه فرسايش بادي ميباشد. مقدار سرعت آستانه نيز تحت تأثير عوامل مختلفي ازجمله ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي خاك ميباشد. در اين پژوهش بهمنظور بررسي اثر خصوصيات شيميايي خاك در سرعت آستانه فرسايش بادي، ابتدا نقشه رخسارههاي ژئومورفولوژي منطقه با استفاده از تصاوير ماهوارههاي با قدرت تفكيك مكاني بالا و بازديدهاي ميداني تهيه شد. سپس اقدام به نمونهبرداري تصادفي در رخسارهها گرديد. در محل نقطه با استفاده از دستگاه تونل باد قابلحمل، سرعت آستانه فرسايش بادي اندازي گيري و نمونه خاك آن نقطه نيز برداشت و به آزمايشگاه منتقل شد. پارامترهاي اندازهگيري شده خصوصيات فيزيكي، شيميايي و كاربري اراضي بوده است. سپس اقدام به تحليل رابطه سرعت آستانه فرسايش بادي با خصوصيات خاك با استفاده از نتايج دادهكاوي حاصل از نرمافزار WEKA و الگوريتم trees و نتايج آماري حاصل از SPSS گرديد. نتايج دادهكاوي نشان داد كه درصد تأثير خصوصيات كاربري اراضي شامل تاغكاري، زراعت فعال و سنگفرش سطحي، به ترتيب 100، 40 و 50 درصد است و در كنار ديگر عوامل در سرعت آستانه فرسايش بادي تأثير بهتري دارند. درصد تأثير خصوصيات فيزيكي شامل درصد Sp، بافت خاك، درصد سنگريزه و رطوبت نيز به ترتيب 40، 90، 30 و 100 درصد است و در كنار عوامل ديگر، تأثير بيشتري در سرعت آستانه فرسايش بادي دارند. درصد تأثير خصوصيات شيميايي شامل SAR، ماده آلي و كربن آلي به ترتيب 90، 100 و 100 درصد است و در ميزان سرعت آستانه فرسايش بادي تأثير بالايي دارند. نتايج آماري خصوصيات فيزيكي و شيميايي مشخص كرد كه افزايش پارامترهاي درصد سنگريزه، رس، وزن مخصوص ظاهري، منيزيم، كلسيم و شوري بهتنهايي ميتواند باعث افزايش سرعت آستانه فرسايش بادي شود.
چكيده انگليسي :
Wind erosion is one of the most problem in our country in recent years which can be regarded as one of the main causes of desertification. There is a direct relationship between wind erosion rate and volume of dust particles and wind erosion threshold velocity.Threshold velocity is also affected by many factors, including the physical and chemical properties of the soil.in this research, in order to investigate the effect of chemical properties of soil on the wind erosion threshold velocity, the first, geomorphological facies map of the region was prepared using high-resolution satellite images and field observations. Then, random sampling was performed for facies. At sampling point, wind erosion threshold velocity was measured using a portable wind tunnel and samples of soils were taken and was transported to the laboratory. The measured parameters included physical, chemical and land use properties. Then, the relationship between Wind erosion threshold velocity and soil properties was analyzed using various kinds of data mining trees algorithm and SPSS statistical results. Data mining results showed the percentage of the effects of land use properties included Haloxylom cultivation, active agriculture and surface pavement are100, 40 and 50 percent, respectively, and, along with other factors, have a better impact on wind erosion threshold velocity.The percentage of the effect of physical properties including SP and pebbles, soil texture, and moisture is 40, 90, 30 and 100 respectively, and along with other factors, they have more influence on wind erosion threshold velocity the effect of chemical properties including the percentage of organic matter and organic carbon are 90, 100, 100 respectively,, they have more influence on wind erosion threshold velocity. The statistical results of physical and chemical properties showed an increase on the parameters of pebbles, clay, special weight, magnesium, calcium and salinity alone can be increased wind erosion threshold velocity.
