كليدواژه فارسي :
اسيد ساليسيليك , بستر كشت , بنفشه آفريقايي , ريزنمونه , گلدهي
كليدواژه لاتين :
Acid Salicilic , Culture medium , African violets , Explant , Flowering
چكيده :
بنفشه آفريقايي با نام علمي .Saintpaulia ionantha H. Wendl متعلق به خانواده Gesneriaceae بوده و يكي از محبوب¬ترين گياهان گلداني گلساره¬اي و زينتي مي ¬باشد كه تنوع زيادي از نظر شكل، اندازه و رنگ گل دارد. كشت درون و برون شيشهاي آن نسبت به ساير گياهان زينتي علفي راحت¬تر است. اين خاصيت موجب شده كه اين گياه براي آزمايشات باززايي كشت درون شيشهاي ايده¬آل باشد. در تحقيق حاضر اثر رقم، ريزنمونه، نوع و مدت زمان ضدعفوني بر ميزان آلودگي و قهوهاي شدن گياه مورد بررسي قرار گرفت. آزمايش به¬صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي با دو نوع ريز نمونه (برگ و دمبرگ)، دو رقم بنفشه آفريقايي ((‘Cool Blue’و‘Rondita’) و چهار تيمار ضدعفوني شامل هيپوكلريت سديم 10 درصد به مدت 10 و 15 دقيقه و كلريد جيوه 05/0 درصد به¬مدت دو و چهار دقيقه انجام شد. در تكثير درون¬شيشهاي اثر پنج ريزنمونه (پهنك، دمبرگ، دمبرگ بدون اپيدرم، گل كامل و گل بدون گلبرگ) در سه رقم (‘Cool Blue’، ‘Rondita’ و ‘Knight Rider’) در محيط¬كشت MS حاوي mg/l 1/0 NAA و mg/l 1 BA بررسي شد. در تكثير برون¬شيشهاي قلمه¬هاي برگ سه رقم بنفشه آفريقايي درون ظروف پلاستيكي دردار حاوي 70% پيت¬ماس و 30% پرليت كشت شدند. درنهايت سرعت تكثير و تعداد جوانه گياه در دو روش مقايسه شد. همچنين اثر غلظت و زمان كاربرد اسيد ساليسيليك بر گلدهي اين گياه مورد بررسي قرار گرفت است. پس از انتقال گياهان كشت بافتي به گلدان، در روزهاي مختلف مورد تيمار غلظتهاي مختلف اسيد ساليسيليك قرار گرفتند. آزمايش به¬صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي شامل شش غلظت اسيد ساليسيليك ( صفر، 1/0، 2/0، 5/0، 8/0 و 1 ميلي ¬مولار) و چهار زمان (10، 20، 30 و 40 روز پس از انتقال به گلدان) همراه با سه تكرار صورت گرفت كه محلول اسيد ساليسيليك روي برگ¬ هاي اين گياه اسپري شد. براساس نتايج اين پژوهش، بيشترين ميزان قهوهاي شدن در تيمار كلريد جيوه 4 دقيقه در ريز نمونههاي دمبرگ در هر دو رقم و ريز نمونه برگ در رقم ‘Rondita’حاصل شد. بيشترين ميزان نكروزگي در تيمار هيپوكلريت سديم 15 دقيقه در ريز نمونه برگ و رقم ‘Rondita’ و نيز ريز نمونه دمبرگ در رقم ‘Cool Blue’مشاهده شد. بررسي نتايج به¬دست آمده نشان داد كه در هر رقم نوع ريزنمونه مناسب براي تكثير گياه متفاوت است. در رقم ‘Cool Blue’ هيچ¬كدام از پنج ريزنمونه تفاوت معني¬داري با يكديگر در ميزان باززايي، توليد جوانه و تعداد برگ گياهچههاي حاصله نشان ندادند. در رقم ‘Rondita’ ريزنمونههاي پهنك (66/91%)، دمبرگ (66/91%) و دمبرگ بدون اپيدرم (33/83%) و در رقم ‘Knight Rider’ ريزنمونههاي برگ، گل¬كامل، گل بدون گلبرگ و دمبرگ (همگي 100%) بيشترين ميزان باززايي را نشان دادند. در تكثير قلمه برگي رقم ‘Cool Blue’ بيشترين (25/8 عدد) تعداد گياهچه را توليد كردند. مقايسه طول دوره كشت در شرايط درون و برون¬شيشه نشان داد كه در هر سه رقم موردبررسي، دوره زماني از كشت تا گلدهي در شرايط درون¬شيشهاي (180 تا 230 روز) طولاني¬تر از برون¬شيشهاي (120 تا 140 روز) بود، در حالي¬كه تعداد جوانه توليدشده در كشت درون¬شيشهاي به¬طور معني¬داري در مقايسه با تكثير قلمه¬برگي بيشتر بود. كوتاه¬ترين زمان تا گلدهي (33/84 روز) در غلظت 1/0 ميلي¬مولار اسيد ساليسيليك و محلول¬پاشي 40 روز پس از انتقال اتفاق افتاد كه اين گياهان نسبت به شاهد حدودا 10 روز زودتر وارد فاز گلدهي شدند. به¬طور كلي جهت توليد اقتصادي بنفشه آفريقايي استفاده از پروتكل به¬دست آمده از اين پژوهش توصيه مي¬گردد.
چكيده انگليسي :
African violet with Saintpaulia ionantha H. Wendl scientific name, belongs to the family Gesneriacae and it is one of the most popular flowering pot plant that has many variation in shape, size and color. In vitro and ex vitro culture of it is relatively easer to other herbaceous ornamentals. This quality makes it an ideal system for in vitro regeneration experiments. In this study the effect of cultivar, explant, type and time of sterilization on contamination and browning percentage of explants were investigated. Experiment was conducted in factorial based on completely randomize design with two kinds of explants (leaf blade and petiole), two cultivars of African violet ((„Cool Blue‟ ،„Rondita‟) and four sterilization treatments consisted of sodium hypochlorite 10% for 10 and 15 minutes and mercury chloride 0.05% for two and four minutes. In in vitro culture effect of five type of explants (leaf blade, petiole, petiole without epidermal, whole inflorescence and flower without petals) in three cultivars („Cool Blue‟, „Rondita‟ and „Knight Rider‟) on MS culture medium contained 0.1 mg/l NAA and 1 mg/l BA were investigated. In in vivo culture leaf cuttings of three cultivars were cultured in wrapped plastic dishes contained 70% peat-moss and 30% perlite. Finally, length of propagation duration and number of buds in two methods was investigated. Also the effect of concentration and time of salicylic acid application on plant was investigated. At present study, after transplanting of African violets to pots, at different days after it, treated by different concentrations of salicylic acid. Experiment was conducted on a factorial and completely randomized design (CRD) consisted of six concentrations of salicylic acid ( 0, 0.1, 0.2, 0.5, 0.8 and 1 mM) and four times (10, 20, 30 and 40 days after transplanting to pot) with three replications that salicylic acid sprayed to leaves of plants. The highest browning percentage was obtained in 4 min mercury chloride treatment in petiole explants of both cultivars and leaf of „Rondita‟. The highest necrotic percentage was observed in 15 min sodium hypochlorite in leaf explants of „Rondita‟ and petiole of „Cool Blue‟. Results showed that in each cultivar, type of suitable explants for propagation is different. In cv. „Cool Blue‟ none of five explants did not show significant difference in regeneration percentage, bud production and number of leaves. In cv. „Rondita‟ leaf blade (91.66%), petiole (91.66%) and petiole without epidermal (83.33%) explants and in cv. „Knight Rider‟ leaf blade, whole inflorescence, flower without petals and petiole explants (all of them 100%) showed the highest regeneration percentage. By leaf cutting propagation method, cv. „Cool Blue‟ showed the maximum (8.25) number of plantlets. Comparison of growing period length of in vitro and in vivo methods showed that in all of three cultivars, length of culture to flowering time in in vitro
culture method was longer (180 to 230 days) than in vivo culture (120 to 140 days), However, the number of produced buds in in vitro culture were significantly higher than in vivo culture. The The shortest time to flowering (84.33 days) occurred at 0.1 mM salicylic acid and foliar application 40 days after transplanting. These plants entered the flowering phase approximately 10 days earlier than the control. In general, the protocol obtained from this study is recommended for the economic production of African violets.
