تعيين حداكثر سيل محتمل و ارزيابي دوره بازگشت‌هاي متناظر با آن (مطالعه موردي: زيرحوزه‌هاي آبخيز زاينده‌رود)

Determination of Probable Maximum Flood (PMF) and Evaluation of the Corresponding Return Periods (Case Study: Sub Basins of Watershed Zayandehroud)

خادمي مريم Khademi Maryam

سلطاني گردفرامرزي سميه Soltani Gerde Faramarzi Somayeh

عزيزيان ابوالفضل Azizian Abolfazl , قاسمي محسن Ghasemi Mohsen

علوم و مهندسي آبخيزداري گرايش آبخيزداري شهري

كشاورزي و منابع طبيعي

مهندسي طبيعت

95ص

رواناب , روش هرشفيلد , شماره منحني , مدل HEC-HMS , حوزه آبخيز اسكندري

Runoff , Hershfield method , Curve number , HEC-HMS model , Eskandari watershed

آگاهي از مشخصات سيل در حوزه¬هاي آبخيز نقش تعيين كننده¬اي در برنامه¬ريزي¬هاي مديريت منابع آب و همچنين بخش كشاورزي دارد. با توجه به سيل¬خيز بودن اكثر حوزه¬هاي آبخيز كشور، برآورد دقيق مشخصات سيل به¬ويژه حداكثر سيل محتمل و دوره بازگشت متناظر آن، به منظور طراحي مناسب ابعاد سازه¬هاي هيدرولوژيكي و كاهش خطر آب¬گرفتگي ضروري است. بدين منظور در اين تحقيق ضمن برآورد حداكثر بارش محتمل و دوره بازگشت متناظر، واسنجي مدل HEC-HMS به منظور برآورد مشخصه‌هاي حداكثر سيل محتمل در حوزه آبخيز اسكندري از سرشاخه‌هاي زاينده‌رود انجام شد. در ابتدا با استفاده از روش هرشفيلد و برازش توزيع‌هاي آماري، مقادير حداكثر بارش 24 ساعته در دوره بازگشت‌هاي مختلف و همچنين PMP تعيين گرديد. در مرحله بعد ساختار مدل HEC-HMS تشكيل و با استفاده از رويداد 15/01/1385 كه مقادير دبي و بارش متناظر آن‌ها در ايستگاه هيدرومتري اسكندري در خروجي حوزه موجود بود، مراحل واسنجي و اعتبار سنجي مدل انجام گرفت. نتايج در مرحله واسنجي با تابع هدف درصد خطاي دبي اوج نشان داد كه ضريب كارايي مدل رويداد 781/0 مي‌باشد كه حاكي از دقت مدل واسنجي شده است. در برآورد مشخصه‌هاي حداكثر سيل محتمل نيز نتايج نشان داد كه بارش 6/240 ميلي‌متر با دوره بازگشت برابر 596374 سال مي‌تواند سيلابي با دبي اوج 5/3079 مترمكعب بر ثانيه و حجم 1/178 ميليون مترمكعب ايجاد كند.

Flood characteristics of the watershed has an important role in agricultural sector and water resources management. According to the high potential for flood occurrence of most watersheds in Iran, it is essential to estimate flood characteristics especially probable maximum flood (PMF) and its corresponding return period, due to reduce flood risk and proper design of hydrological structures. To this order, probable maximum precipitation (PMP) and its corresponding return period were estimated. Also HEC-HMS model was used to estimate PMF in Eskandari watershed. Hershfield method and statistical distribution were used to determine 24 hours maximum rainfall and PMP for different return periods. Calibration and validation of HEC-HMS model was done for 4 April 2006 event that the amount of its precipitation and runoff discharge have been recorded in Eskandari hydrometric station. The efficiency coefficient of the model for mentioned event was 0.871 which indicated the accuracy of the model. Also, results showed that precipitation equal to 240.6 mm with 596374 year return period can make a flood with 3079.5 m3/s peak discharge and volume of 178.1×106 m3.

10/8/2016 12:00:00 AM

122

NE52

خانم فتوحي