كليدواژه فارسي :
مكانيابي , WLC , مواد زائد جامد شهري , بردسكن , GIS , لندفيل
كليدواژه لاتين :
Locating , WLC , Municipal Solid Waste , Bardeskan , GIS , Landfill
چكيده :
افزايش سريع جمعيت، توسعه صنايع و پيشرفت فناوري روز و در نتيجه ازدياد مواد زائد، باعث ايجاد بحران جدي در جوامع بشري شده است، علاوه بر اين كه جمع¬آوري چنين موادي در اغلب كشورهاي جهان به ويژه در كشورهاي در حال توسعه از فناوري چندان پيشرفته¬اي برخوردار نيست، مشكل انتخاب محل دفن مواد زائد همواره گريبانگير بشر بوده است. انتخاب محل دفن نامناسب سبب آلودگي آب، خاك و هواي منطقه مي¬شود. در تحقيق حاضر مكان¬يابي و مطلوبيت محل دفن مواد زائد جامد شهري شهرستان بردسكن با استفاده از روش تصميم گيري چندمعياره مورد بررسي قرار گرفته است. معيارهاي شيب، سنگ بستر، گسل، خطوط هيدروگرافي، عمق آب¬زيرزميني، باد غالب، بارش، مناطق حفاظت شده، حريم شهر، مناطق روستايي، كاربري اراضي، شبكه راه¬ها، مراكز تاريخي و باستاني و چاه¬ها مورد استفاده و موثر در مكانيابي هستند. به منظور وزن دهي به معيارها از روش تحليل سلسله مراتبي (AHP) بهره¬گيري شد و در نهايت تلفيق لايه¬ها به روش تركيب خطي وزني (WLC) انجام شد. نتايج وزن¬دهي به معيارهاي موثر نشان داد، فاصله از حريم شهر، فاصله از چاه¬ها و فاصله از مناطق روستايي به ترتيب با وزن¬هاي 199/0، 165/0 و 149/0 داراي بالاترين ميزان اهميت و معيارهاي بارش و شيب به ترتيب با وزن¬هاي 032/0 و 049/0 داراي كمترين اهميت مي¬باشند. بعد از اعمال وزن¬هاي بدست آمده، اقدام به تعيين قابليت نهايي گزينه¬ها و استخراج نقشه نهايي موقعيت مكاني سطوح مناسب ايجاد لندفيل گرديد. نتايج تعداد 3 سطح را در شهرستان به عنوان سطوح بهينه نشان داد. در اين بخش از نتايج مشاهده گرديد سطوح استخراج شده همگي در فاصله¬ي بيشتري از محدوده¬ي شهر بردسكن نسبت به جايگاه فعلي دفن زباله قرار دارند. قابل ذكر است محل دفن فعلي زباله شهر بردسكن در فاصله 3 كيلومتري شمال غربي شهر واقع شده است. نتايج حاكي از اين است كه پهنه¬هاي بدست آمده (سطوح مناسب) شماره¬ي1 ، 2 و 3 به ترتيب با مقادير قابليت 853/0 ، 877/0 و 864/0 مي¬باشند. نتايج بدست آمده با استانداردهاي موجود نيز مطابقت دارد. براي شهرهاي با جمعيت كمتر از 500 هزار نفر جمعيت (طبق آمار حاصل از سرشماري نفوس و مسكن سال 1395، شهرستان بردسكن داراي 75631 نفر جمعيت مي¬باشد) بايد بافر 5 كيلومتري در نظر گرفته شود. اين نتايج نشاندهنده¬ي مكانيابي غلط محل دفن زباله فعلي مي¬باشد و بايد هرچه سريعتر نسبت به تغيير موقعيت و جلوگيري از آسيبهاي بي¬شمار محيط زيستي اقدام نمود.
چكيده انگليسي :
The rapid growth of population, the development of industries and the advancement of modern technology and, as a result, the increase of waste products have caused a serious crisis in human societies, in addition to the fact that the collection of such materials in most countries of the world, especially in developing countries, does not have much advanced technology, the problem of selecting a landfill has always been a human concern. Inappropriate landfill selection can cause water, soil and air pollution in the area. In this study, the location and desirability of landfill of municipal solid waste in Bardeskan city have been investigated using multi-criteria decision making. Criteria such as slope, geology, fault, hydrographic lines, depth of groundwater, wind, precipitation, protected areas, city privacy, rural areas, land use, road network, historical and ancient centers and pits are used in locating. AHP method was used to weight the criteria and finally, the layers were combined by weighted linear combination (WLC). The weighting results showed that distance from city privacy, pits and distance from rural areas with the weight of 0.199, 0.165 and 0.149 had the highest importance respectively, then Precipitation and slope criteria with the weights of 0.032 and 0.049 are the least important, respectively. After applying the obtained weights, the final suitability of the options was determined and the final location map of suitable areas was created. Results showed 3 area in the city as optimal areas. In this section of the results it was observed that the extracted areas are all further away from the Bardeskan city area than the current landfill site. It is noteworthy that the current landfill of Bardeskan city is located 3 km northwest of the city. The results show that the obtained areas (appropriate areas) are 1, 2 and 3 with the suitability values of 0.853, 0.877 and 0.864, respectively. The results are in line with existing standards. For cities with a population of less than 500,000, a Buffer of 5 kilometers should be considered. These results indicate the incorrect location of the current landfill and it is necessary to change the position and prevent numerous environmental damages.
