بررسي اثر نوع ريز نمونه و تنظيم كننده هاي رشد گياهي در ريزازديادي سرو چهار هزار ساله ي ابركوه (Cupressus sempervirens var. horizontalis)

Investigation the Effects of Explant and Plant Growth Regulators in Micropropagation of 4000 Years Old Abarkuh Cypress (Cupressus Sempervirens Var. Horizontalis)

خاموشي ابرقوئي مهديه Khamoshi Abarghuyi Mahdieh

دهستاني اردكاني مريم Dehestani Ardakani Maryam , كمالي علي آبادي كاظم Kamali Aliabadi Kazem

استادمشاورنداشت.

علوم و مهندسي باغباني گرايش درختان ميوه

كشاورزي و منابع طبيعي

علوم و مهندسي باغباني

191ص

پرآوري , سرو , محيط كشت , ريزنمونه , فصل

Proliferation , Cypress , Medium culture , Explant , Season

پژوهش حاضر به منظور حفظ ذخيره¬ي ژنتيكي و تكثير سرو 4000 ساله¬ي ابركوه (Cupressus sempervirens var. horizontalis) به روش كشت بافت انجام گرفت. پرآوري اين گياه در محيط كشت‌هاي MS و WPM با غلظت¬هاي 0، 1/0، 5/0 و 1 ميلي¬گرم در ليتر BA به تنهايي و در تركيب با مقدار ثابت 01/0 ميلي¬گرم در ليتر IBA و NAA روي ريزنمونه¬هاي گرفته شده از سرشاخه¬هاي اوليه و ثانويه (سر، وسط و پايين شاخه) به صورت آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار انجام گرفت. بيش‌ترين شاخه¬زايي و افزايش طول در محيط كشت WPM و در سرشاخه¬هاي اوليه و قسمت سر، در شاخه‌هاي ثانويه به دست آمد و در كشت ريزنمونه¬هاي ثانويه در محيط¬هاي كشت WPM، MS و SH به همراه سيتوكنين BA بيش‌ترين طول شاخساره در ريزنمونه¬ي سر شاخه ثانويه در محيط كشت SH با غلظت 5/0 ميلي¬گرم در ليتر BA به دست آمد. بر اساس نتايج حاصله تركيب، نسبت و غلظت تنظيم كننده-هاي رشد در پرآوري و صفات تعداد، طول و وضعيت كيفي شاخساره مؤثر بود. بررسي كشت ريزنمونه-هاي اوليه گرفته شده در فصول مختلف سال در محيط كشت¬هاي WPM و MS با غلظت¬هاي 0، 1/0 و 1 ميلي¬گرم در ليتر BA در مرحله¬ي پرآوري نشان داد كه بيش‌ترين شاخه¬زايي را در ريزنمونه¬هاي گرفته شده در فصل بهار و تابستان رخ داد. علاوه بر اين نتايج اثر سطوح مختلف GA (0، 1/0، 5/0 و 1 ميلي¬گرم در ليتر) بر ريزنمونه¬هاي ثانويه در محيط كشت WPM بيش‌ترين طول شاخساره را در غلظت 5/0 ميلي¬گرم در ليتر نشان داد. در مرحله¬ي ريشه¬زايي از ريزنمونه¬هاي كشت شده در محيط¬هاي كشت WPM، MS و SH به همراه اكسين¬هاي (NAA، IBA و IAA) در غلظت¬هاي 2، 5 و 10 ميلي¬گرم در ليتر ريزنمونه¬هاي كشت شده در محيط كشت WPM توليد كالوس كردند كه بيش‌ترين كالوس¬زايي و وزن كالوس در محيط كشت WPM با غلظت¬هاي مختلف NAA به دست آمد. ريشه¬زايي در ريزنمونه¬هاي تيمار شده با ppm 5000 IBA (به روش پالسينگ) اتفاق افتاد. اين ريزنمونه¬ها در محيط كشت WPM حاوي 2 ميلي¬گرم در ليتر Kin به¬علاوه 01/0 ميلي¬گرم در ليتر IBA و SH بدون تنظيم¬كننده رشد كشت شده بودند.

This study was conducted to protection of genetic characteristics and propagation of 4000 year old of Abarkooh cypress (Cupressus semprvirens var. horizontalis) by tissue culture technique. Proliferation of this plant in MS and WPM culture media by different concentrations of BA (0, 0.1, 0.5 and 1 mg/l) alone or in combination with 0.01 mg/l NAA and IBA on explants that were taken from primary or secondary shoots (first, middle and end parts) in a factorial experiment and completely randomize design with three replications was investigated. The maximum shoot number and length was obtained in WPM culture medium by primary shoots and first part and culture of secondary explants in WPM, MS and SH culture media contained BA resulted the highest length of shoots in secondary explants in SH medium contained 0.5 mg/l BA. According to the results, ratio and concentrations of plant growth regulators was effective in proliferation, number, length and quality of shoot explants. Investigation the effect of preparation time of explants in different seasons on proliferation showed that the maximum number of shoots was performed in spring and summer explants. Investigation the effect of different concentrations of GA (0, 0.1, 0.5 and 1 mg/l) on secondary explants in WPM medium showed that the highest length of shoots was obtained by 0.5 mg/l GA. In Rooting phase, among different explants that were cultured in WPM, MS and SH culture media and auxins (IBA, NAA and IAA) by different concentrations (2, 5 and 10 mg/l), explants in WPM culture medium were performed callus that the highest callus induction and weight was obtained in WPM culture medium by different NAA concentrations. Rooting only observed in treated explants by 5000 ppm IBA (by pulse treatment). These explants were cultured in WPM culture medium contained 2 mg/l kin + 0.01 mg/l IBA and SH culture medium without plant growth regulators.

3/6/2018 12:00:00 AM

138

HS23

خانم فتوحي