ارزيابي اثرات زيست محيطي فرسايش بادي (مطالعه موردي: شهرستان ريگان)

Environmental Impact Assessment Wind erosion (Case Study: Reagan County)

بهنود مينا Behnood Mina

مروتي مريم Morovati Maryam

قانعي بافقي محمدجواد Ghanei Bafghi Mohammad Javad

علوم و مهندسي محيط زيست گرايش ارزيابي و آمايش سرزمين

كشاورزي و منابع طبيعي

علوم و مهندسي محيط زيست

160ص

فرسايش بادي , مدلDPSIR , فرآيند سلسله مراتبي(AHP)

wind erosion , DPSIR model , hierarchical process (AHP)

فرسايش¬بادي آثار متفاوتي را بر جا مي¬گذارد كه بيشتر آن¬ها ناشناخته¬¬اند اما اثر مهمي كه از آن شناخته و بيشتر ديده شده و خود يك معضل محيط¬زيستي محسوب مي¬شود، پديده¬ گردوغبار است. پديده¬ي گردوغبار در ايران هم داراي منشا داخلي و هم خارجي مي¬باشد. هدف از اين پژوهش نشان دادن روابط علت- معلولي موثر در فرسايش¬بادي و پديده گردوغبار با مدل DPSIR و برقراري ارتباط ميان سه زمينه اقتصادي- اجتماعي و محيط¬زيست مي¬باشد. در ادامه با استفاده از نظرات 10 متخصص و كارشناس (حوزه محيط¬زيست، منابع¬طبيعي، جهاد كشاورزي، برنامه¬ريز شهري، بهداشت محيط و استاد دانشگاه) 4 معيار و 33 زير معيار شناسايي شده در فرآيند سلسله مراتبي (AHP) در قالب مدل DPSIR به تاييد رسيد. معيار و زير معيار¬ها در نرم¬افزار اكسپرت¬چويس وزن¬دهي شدند. معيار¬ها در واقع همان 4 عنصر از 5 عنصر اصلي مدل DPSIR مي¬باشند كه وزن¬هاي بدست آمده اهميت ترتيب هر يك از عناصر مدل DPSIR را تاييد كرد. بدين ترتيب كه معيار نيرو محركه وزن 397/0 بيشترين وزن و معيار فشار وزن 275/0، وضعيت وزن 186/0 و در آخر اثرات با 160/0 را به خود اختصاص دادند. از ميان 33 زيرمعيار مشخص شده در پژوهش سه زير معيار رشد جمعيت 075/0، افزايش تقاضاي آب 067/0 و زيرمعيار محيط¬زيست 059/0 به¬ترتيب در رده يك تا سه قرار گرفتند. رتبه¬بندي پاسخ¬ها بر اساس نتايج روش TOPSIS عبارتند از: 1. مديريت صحيح منابع آبي (592/0) 2. جلوگيري از سدسازي (575/0) 3. ريگ¬پاشي (75/0) 4. عدم استفاده از الگو¬هاي ناكارمد به خصوص در بخش كشاورزي (519/0) 5. اجراي قوانين موجود در ارتباط با حفظ محيط¬زيست (494/0) 6. عمليات نهال¬كاري (427/0) 7. افزايش آگاهي مردم (415/0) 8. مالچ پاشي (404/0) 9. احداث تله رسوب¬گير (393/0) 10. بادشكن بيولوژيكي (346/0).

Wind erosion has different effects, most of which are unknown, but the important effect that has been recognized and seen as an environmental problem itself is the dust-blowing phenomenon. The phenomenon of dust in Iran is both domestic and foreign. The purpose of this study is to show the causal-causative relationship between wind erosion and dust phenomena with the DPSIR model and to link the three socio-economic and environmental fields. In the following, using 10 experts and experts (environment, natural resources, agriculture Jihad, urban planner, environmental health and university professor), 4 criteria and 33 sub-criteria identified in the hierarchical process (AHP) in the form of DPSIR model Confirmed. The criteria and sub-criteria were weighted in Expert Choise software. The criteria are in fact the same four elements of the five main elements of the DPSIR model, which weighed out the importance of the arrangement of each element of the DPSIR model. Thus, the force-driven criterion of weight was 0.397, the weight and the weight pressure criterion were 0.275, the weight was 186 and the effects at the end were 0.14. Among the 33 sub-criteria identified in the study, three subscales of population growth of 0.75, increasing water demand of 0.67 and the environmental sub-criteria of 0.059, respectively, were ranked one to three. The ranking of responses based on TOPSIS results is as follows: 1. Proper management of water resources (0.592) 2. Prevention of damming (0.575) 3. Rigging (0.75) 4. Failure to use inefficient patterns, especially in agricultural sector (0/519) 5. Implementation of existing environmental legislation (0.494) 6. Operation of seedlings (0.427( 7. Increasing people's awareness (0.415) 8. Mulching (0.404) 9. Construction of trapping stick (0.393) 10. Biological windrow (0.346).

10/7/2018 12:00:00 AM

142

ESE16

خانم فتوحي