عنوان :
بررسي مسئوليت پرداخت ديه از بيتالمال بر مبناي قاعده فقهي الخراج بالضمان
عنوان به انگليسي :
Check Responsibility for the Payment of Blood Money from the Treasury on the Basis of Legal Rules Alkharajo Belzeman
نويسنده اصلي :
طيّبي سيد محمد Tayebi Seyyed Mohammad
استاد راهنما :
غفوري چرخابي حسين Ghafouri Charkhabi Hossein
استاد مشاور :
كردي احسان Kordi Ehsan
رشته تحصيلي :
فقه و مباني حقوق اسلامي
دانشكده :
علوم انساني و علوم اجتماعي
گروه :
فقه و مباني حقوق اسلامي
كليدواژه فارسي :
خراج , ضمان , دولت , مسئوليت مدني , قاعدهي فقهي , الخراج بالضمان
كليدواژه لاتين :
Taxation , Responsibility , Government , Civil responsibility , Juridical rule , Al Kharajo Belzaman
چكيده :
مسئوليت پرداخت ديه در نظام فقهي اسلام، در نوسان بين فرد، عاقله و بيتالمال بوده است، روايات در معناي بيتالمال مختلف است، اما منظور از بيتالمال در اينجا بيتالمال مسلمين است. برخي از موارد پرداخت ديه توسط بيتالمال در قانون مجازات اسلامي آمده است، ازجمله مشخص نبودن قاتل در موارد غير قسامه و در موارد قسامه اگر برائت مدعي عليه ثابت شود، عاقله نداشتن يا ناتواني عاقله، فرار جاني و نداشتن نزديكان، اشتباه مأمور قانوني يا قاضي، دو اقرار مختلف و رجوع اولي. با اين حال همواره، طرح هر نوع مسئوليتي، نيازمند مباني فقهي و استنباطي است. با توجه به تمهيدات يادشده يكي از قواعد فقهي كه جزو مستندات پرداخت ديه از بيتالمال قرار ميگيرد، قاعده «الخراج بالضمان» است. بدين خاطر هدف پژوهش حاضر اين است كه با تكيهبر مدارك و مستندات قاعده يادشده و نزول در واژهشناسي آن، دلالتهاي قاعده را مشخص سازد؛ اما اين امر بهتنهايي رهگشا نبوده است. زماني كه به رويكرد امام خميني در مورد قاعده مذكور، با صرفنظر از جهت صدور آن، يعني فقه حكومتي، بازميگرديم نهتنها قاعده مذكور ناديده گرفته نميشود، بلكه جايگاه آن در پرداخت ديه از سوي بيتالمال آشكار ميشود. در اين پژوهش با روش تحليلي و توصيفي، ضمن تبيين نظرات فقها حول قاعده «الخراج بالضمان»، اثبات شده است كه با پذيرش رويكرد متفاوت امام خميني (ره)، اين قاعده را ميتوان به عنوان مبناي مسئوليت مدني دولت، مطرح كرد كه اين برداشت از قاعده با نظريه «تساوي شهروندان در تحمل هزينههاي عمومي» مطابقت دارد.
چكيده انگليسي :
The responsibility of payment of blood money was in the swing between
the person, the "Aghele" and the treasury, in the Islamic jurisprudence
system. Narratives are different in the meaning of "Beit Al-Mal", but the
meaning of "Beit Al-Mal" here is treasury of Muslims. Some cases of
payment of blood money from Beit Al-Mal is mentioned in the Islamic
Penal Code, Such as the unknowning of the killer where there is no evidence
that indicatives murder, and if the defendant's innocence is proven where
there is some evidences that indicatives murder, lake or disability of Aghele,
Escape of felon and lack of relatives, Mistake of legal officer or judge, Two
different confessions and return of the first one. Nevertheless, the design of
any type of responsibility requires a legal and inferential basis. According to
the above provisions, one of the juridical rules, which is included in the
documentation of payment of the blood money from treasury, is the rule of
"Al Kharajo Belzam@n". For this reason, the purpose of this study is to
identify the implications of rule by referring to the evidences and documents
of the abovementioned principle and descending in its terminology. But this
matter has not solve the problem alone. When we return to Imam
Khomeini's view of the mentioned rule with regardless of its issuance, ie
governmental jurisprudence, not only this rule does not be ignored But also
becomes cleared its place in paying for blood money from treasury.While
explaining the views of the jurists around the rule It has been proven in this
research by analytical and descriptive method that this rule can be
mentioned as the basis for civil responsibility of the government With the
acceptance of different view of Imam Khomeini which this perception of the
rule Correspond With the theory of citizens' equity in bearing public
expenses.
تاريخ دفاع :
3/6/2018 12:00:00 AM
واردكننده اطلاعات :
خانم فتوحي
