مباني فقهي استفاده از ماهواره (خريد و فروش، نصب و ديدن) و شبكه‌هاي اجتماعي

Jurisprudential foundations of using satellite (purchasing and selling, setting up and watching) and social networks

جعفري مرضيه Jafari Marzieh

غفوري چرخابي حسين Ghafoori Charkhabi Hossein

تولّائي علي Tavallaei Ali

فقه و مباني حقوق اسلامي

علوم انساني و علوم اجتماعي

فقه و مباني حقوق اسلامي

134ص

ماهواره , شبكه‌هاي اجتماعي , فقه اماميه , حاكم اسلامي , مراجع تقليد

Satellite , social network , Imami jurisprudence , Islamic governor , source of imitation

ماهواره و شبكه‌هاي اجتماعي از مسائل مستحدثه هستند كه در فقه، به بيان حكم استفاده از آن‌ها اشاره‌اي نشده است. پايان‌نامه حاضر با روش توصيفي- تحليلي و با شيوه كتابخانه‌اي به بررسي مباني فقهي فقها در زمينه استفاده از ماهواره و شبكه‌هاي اجتماعي پرداخته است. با مطالعه ديدگاه فقها در اين زمينه، سه نظريه وجود دارد: نظريه جواز، نظريه حرمت و نظريه قائل به تفصيل. در نظريه قائل به تفصيل رهبر معظم انقلاب فرمودند: استفاده از ماهواره حكم آلات مشترك دارد كه نگهداري آن در امور حرام، حرام و در امور حلال، جايز است اما اگر قانوني است بايد مراعات شود. ايشان در مورد عدم رعايت قانون فرمودند: «اگر قانوني به تصويب مجلس شوراي اسلامي و شوراي نگهبان برسد بر هيچ‌كس جايز نيست از قانون سرپيچي كند». قانون ممنوعيت استفاده از ماهواره در سال 1373 توسط مجلس شوراي اسلامي به تصويب رسيد. از آنجا كه اين قانون، حكم حكومتي است و اين حكم بر فتوا و شرع غالب مي‌شود بنابراين استفاده از ماهواره اعم از خريد و فروش، نصب و نگهداري آن جايز نيست؛ بنابراين معامله ماهواره به دليل مفسده‌آور بودن و اينكه هيچ‌گونه ارزش مالي و منفعت عقلايي ندارد باطل است و نمي‌توان آن را خريد و فروش كرد و يا اجاره، وديعه، هبه و عاريه داد. در مورد شبكه‌هاي اجتماعي، استفاده از اين شبكه‌ها نيز حكم آلات مشترك دارد اما با توجه به اينكه خريد و فروش نرم‌افزارهاي شبكه‌هاي اجتماعي منع قانوني ندارند استفاده از اين نرم‌افزارها بستگي به قصد و نيت اشخاص دارد و چون داراي منفعت عقلايي و ارزش مالي هستند بيع آن‌ها صحيح و مي‌توان آن‌ها را اجاره، وديعه، هبه و عاريه داد.

Using satellite and social networks are the reclaimed issues that sentence for heir usage have not been noted in the jurisprudence. This descriptive analytical thesis with library approach has investigated the Jurists’ legal foundations about using satellite and social networks. Considering importance of discussion about using satellite and social networks, we are going to determine the jurisprudents’ jurisprudence essentials in this field. Studying the jurisprudents’ viewpoint on the use of satellite, there are three theories: theories of permit, respect, believer to detail. One of the common viewpoints is: “using satellite includes sentence of common tools that holding it for unlawful affairs is unlawful, and for lawful affair is allowed, but if it is legal it must be observed”. About violation of law, he said: is a law is approved by the Islamic parliament and guardian council, anybody is not allowed to refuse it. Prohibition law of using satellite was approved by Islamic parliament in 1994. Since this rule is the governmental order, and it overcomes the religious statement and canonicity, therefore using satellite beside selling and purchasing, set up and keeping it is not allowed. So, transaction of satellite is void because of its depraver feature and has not any financial value and is not rational profit, thus one cannot sell or purchase it, or rent it, donate it, loan it. About the social networks, using these networks also has sentence of common tools, but regarding that selling and purchasing the software of the social networks is not prohibited legally, so using these software is depending on the persons’ intension, that how one use them. Therefore because they have rational profit and financial value and are not prohibited legally, it is correct to sell them, and they can be rented, donated and loaned.

10/8/2016 12:00:00 AM

198

JFIL15

خانم فتوحي