بررسي تطبيقي كمي و كيفي منابع آب زيرزميني و ارتباط آن¬ها با سازندهاي زمين‌شناسي (مطالعه موردي: حوزه آبريز دشت يزد - اردكان)

A Comparative Study of the Quality and Quantity of Groundwater Resources and their Relationship with the Geological Formations (Case Study: Yazd-Ardakan Basin

دهقان بنادكوكي آزاده Dehghan Banad Kooki Azadeh

عزيزيان ابوالفضل Azizian Abolfazl

تازه مهدي Tazeh Mehdi , اميربيكي يزدي محمدعلي Amir Beiky Yazdi Mohammad Ali

علوم و مهندسي آبخيزداري گرايش آبخيزداري شهري

كشاورزي و منابع طبيعي

مهندسي طبيعت

122ص

هنه¬بندي , تيپ آب , سازندهاي زمين‌شناسي , كيفيت و كميت آب , منابع آب زيرزمين

Zoning , water type , Geological formations , water quality and quantity , groundwater resources

بررسي كمّي و كيفي منابع آب در راستاي شناخت و مديريت آن منابع ضروري است. در اين پژوهش بررسي كيفي و كمّي منابع آب زيرزميني و ارتباط آن¬ها با سازندهاي زمين¬شناسي در دشت يزد اردكان به عنوان بزرگ‌ترين حوضه آبريز استان يزد مدنظر قرار داشت. براي اين منظور ابتدا نقشه¬ي سازند¬هاي موجود در منطقه با استفاده از نقشه¬ي زمين‌شناسي و تصاوير گوگل ارث، تعيين شد. سپس تيپ آب هر چاه با استفاده از نرم‌افزار Aq.QA مشخص شد و كيفيت آب از نظر كشاورزي و شرب مورد بررسي قرار گرفت. نتايج به دست آمده مبين آن است كه در بخش عظيمي از دشت مذكور (بخش شمالي و مركزي دشت (ارتفاعات پايين)) تيپ آب كلروره مي¬باشد. نتايج پهنه¬بندي داده¬هاي كيفي نشان داد به طور كلي ميزان EC از دهه 80-70 به 90-80 داراي روند صعودي بوده است و به طور متوسط dS/m3 اين ميزان افزايش يافته است. نتايج حاصل از پهنه¬بندي كمي نشان مي¬دهد كه ميزان تراز ارتفاعي آب¬هاي زيرزميني دشت يزد - اردكان در امتداد جنوب به شمال در حال كاهش است و به ميزان 10 متر از دهه 80-70 به 90-80 سطح آب در چاه¬ها افت داشته است. نتايج حاصل از بررسي درصد وجود سازندها در جهت جريان نشان مي¬دهد كه بيشترين گسترش چاه¬ها بر روي سازند¬هاي آبرفتي بوده است و نتايج حاصل از همبستگي بين وجود سازند¬ها و پارامترهاي كيفي آب نشان مي¬دهد كه به طور كلي بيشترين همبستگي بين واحد زمين‌شناسي KTL و هدايت الكتريكي EC)) به ميزان 99/0 در جهت مثبت بوده است و كمترين همبستگي بين واحد زمين‌شناسي Pc-cr و هدايت الكتريكي EC)) به ميزان 07/0 در جهت مثبت مي¬باشد.

Qua Quantitative and qualitative investigation of water resources is necessary for their management. This research was an attempt to investigate the quality and quantity of ground water resources in Yazd-Ardakan watershed as the biggest watershed in Yazd Province and its relationships with the geological formations. For this purpose, the geological formations map of the region was prepared based on the geological maps and Google-Earth images. Then, the quality type of water for each well was determined using Aq.QA 1.1 software. The suitability of water for agriculture and drinking use was also investigated. Results showed that the chloride type of groundwater was dominant in southern and central parts of the watershed. Results of the qualitative zoning showed that the amount of electrical conductivity (EC) was increased as 3 dS/m from 70s to 80s (solar year). Quantitative zoning of the ground water showed that the water surface elevation has decreased toward northern part of the watershed. The water depth in the wells has also decreased about 10 m from 70s to 80s (solar year). Results also showed that the wells were often dug on the alluvium formations. Correlation analysis between water quality and type of geological formations revealed that the highest correlation (r=0.99) was observed between KTL geologic unit and EC of the groundwater; whereas, there was the least correlation between Pc-dr geologic unit and EC of the groundwater as 0.07.

10/8/2016 12:00:00 AM

26

NE 4

خانم فتوحي