كليدواژه لاتين :
Conservation Area, Zoning, Maxent, SWOT, Habitat, kahak
چكيده :
مناطق حفاظتشده يكي از مهمترين و مؤثرترين ابزارها براي حفظ تنوع زيستي مي¬باشند. اين مطالعه با هدف ارزيابي منطقه شكار ممنوع كهك به منظور ارتقاء سطح حفاظتي آن به منطقه حفاظتشده انجام شد. ابتدا جهت فرايند زونبندي، به شناسايي و تهيه نقشه منابع اكولوژيكي و اقتصادي_ اجتماعي با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي پرداخته شد. تجزيه و تحليل دادههاي اكولوژيكي انجام و نقشه يگانهاي زيستمحيطي تشكيل و با تهيه مدلهاي اكولوژيكي، زونبندي منطقه انجام و نقشه زونبندي به عنوان واحد برنامهريزي تهيه شد. طبق نتايج حاصل، مدل اكولوژيكي ويژه به¬دست آمده از منطقه توان بهينه براي كاربري¬هاي حفاظت (8/35%)، مرتعداري (46/22%)، تفرج گسترده (44/31%) و تفرج متمركز (3/10%) را دارد و همچنين براي كاربري كشاورزي، آبزي¬پروري و توسعه شهري و روستايي و صنعتي فاقد توان است. طبق نتايج زون حفاظت، زون تفرج گسترده، زون احيا، زون سپر، زون امن، زون تفرج متمركز، زون استفاده ويژه و زون ساير استفاده¬ها به¬ترتيب 83/27، 54/26، 88/14، 3/13، 67/9، 42/6، 84/0، 52/0 درصد از مساحت منطقه را به خود اختصاص دادهاند. در ادامه با استفاده از ماتريس سوات (SWOT) و روش فرآيند سلسله مراتبي (AHP)، ضمن شناسايي نقاط ضعف و قوت، فرصتها و تهديدهاي منطقه، بهترين راهبرد براي مقابله با تهديدها و ضعفهاي منطقه معرفي و با بهرهگيري از قوتها و فرصتهاي موجود در زمينه ارتقاء به منطقه حفاظتشده ارائه شد. نتايج بهدستآمده نشان داد مدل سوات در حالت تهاجمي قرار دارد يعني با توجه به توانمنديهاي موجود، درصدد بهرهگيري از فرصتهاي پيش روست و در نهايت با استفاده از مدل مكسنت (MAXENT)، مدلسازي مطلوبيت زيستگاه براي گونه شاخص (قوچ و ميش) منطقه انجام شد در اين مدلسازي از 9 متغير محيطي استفاده شد. بر اساس نتايج خروجي نرمافزار مكسنت، طبق آزمون جك¬نايف متغير شيب به¬عنوان مهمترين پارامتر تأثيرگذار بر پراكنش گونه و طبق نتايج حاصل از الگوريتم حداكثر آنتروپي براي قوچ و ميش ارتفاع داراي بيشترين سهم نسبي (3/28 درصد) با اهميت جايگشت (3 درصد) در مدل شناسايي شد. از نتايج اين پژوهش ميتوان در اجراي اقدامات حفاظتي و مديريتي جهت افزايش زيستگاههاي مطلوب استان قم استفاده نمود و در نهايت با توجه به قابليت¬هاي شناسايي شده در منطقه، پيشنهاد ميشود منطقه شكار ممنوع كهك به منطقه حفاظتشده و در طبقه (V) پنج IUCN يعني مناطق تحت مديريت براي حفاظت منظر ارتقاء پيدا كند.
چكيده انگليسي :
Protected areas are one of the most important and effective tools for biodiversity conservation.this study study aimed to evaluate the forbidden hunting area of Kahak to enhance its protection level to the conservation area.First, to identify the ecological and socio-economic resources at a scale of 1: 100,000, the geological information system was analyzed for the zoning process. Ecological analysis and data were performed and mapping of environmental units was carried out, and by preparing ecological models, zoning of the area was done, and zoning map as planning unit was provided. The results showed that shield zone occupied 27.32%, protection zone 26.1%, extensive recreation zone 21.69%, concentrated recreation zone 7.61%, restoration and rehabilitation zone 16.75%, and special-use zone 0.53% of the area. Then, using the SWOT Matrix and AHP method, identifying the region's strengths, opportunities, and threats, the best strategies to tackle the region's threats and weaknesses were identified, and advantage of the strengths and opportunities in the region were taken to upgrade the area to a conservation area. The results showed that the SWOT model is in an aggressive state, considering the available capabilities, it seeks to take advantage of the opportunities ahead and finally, using the Maxent model, modeling habitat suitability for the indicator species (ram). And ewes Area Done In this modeling 9 environmental variables were used. According to the results of the Maxent software output, the slope variable as the most important parameter affecting species distribution and according to the results of maximum entropy algorithm for high altitude rams and ewes (28.3%) with permutation significance (3%) was identified in the model. The results of this study can be used in the implementation of conservation and management measures to increase the desirable places of Qom province. Finally, according to the capabilities identified in the area, it is suggested that the Kahak no-hunting area be upgraded to a protected area and in IUCN five category which means under management for landscape protection.
