چكيده :
انار (Punica granatum L.) از خانواده Punicaceae، يك ميوه محبوب گرمسيري و نيمه¬گرمسيري است كه بومي مناطقي از ايران تا هيماليا در شمال هندوستان مي¬باشد. انار به¬صورت گسترده در مناطق خشك و نيمه¬خشك ايران، مناطقي كه تحت تاثير شوري عظيم هستند، كشت و كار مي¬شود. اكثر مناطق توليد انار در ايران با مشكل شوري مواجه هستند. هدف از انجام اين پژوهش، شناسايي و معرفي ژنوتيپ هاي مقاوم به شوري آب انار زينتي بود. يك آزمايش گلداني طي يك دوره شش ماهه جهت ارزيابي و مقايسه مقاومت به شوري هفت ژنوتيپ انار تجاري، وحشي و زينتي طي سال¬هاي 97-1396 صورت گرفت. آزمايش به¬صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي با دو فاكتور شوري آب در پنج سطح 1، 3، 5، 7 و 9 دسي¬زيمنس بر متر و ژنوتيپ اناردر هفت سطح (1- "گلنار شهداد" 2- "گلنار ساوه" 3- "وشيك ترش سراوان"، 4- "پوست سياه يزد"، 5- "چاه افضل"، 6- "نرك لاسجرد سمنان" و 7- "رباب نيريز فارس") در چهار تكرار طراحي شد. در پايان آزمايش نيز عملكرد رويشي و وزن تر و خشك ريشه¬ها و اندام هوايي، نشت يوني، محتواي نسبي آب برگ، شاخص كلروفيل و كلروفيل a، b و كل اندازه¬گيري شد. به¬علاوه برگ¬ها از نظر عناصري مانند سديم، پتاسيم، كلر و نسبت سديم به پتاسيم مورد آزمايش قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه با افزايش سطح شوري در همه ژنوتيپ هاي مورد مطالعه خصوصيات رويشي، محتواي نسبي آب برگ، شاخص كلروفيل و كلروفيل a، b و كل به¬طور معني¬داري كاهش و درصد نكروزگي، ريزش برگ و نشت يوني به¬طور معني¬داري افزايش يافتند. همچنين با افزايش شوري غلظت سديم، كلر و نسبت سديم به پتاسيم به¬طور معني¬داري افزايش يافت. بيشترين ارتفاع نهايي و افزايش ارتفاع در ژنوتيپ "چاه افضل" و در شوري 1 و 3 دسي¬زيمنس بر متر به¬دست آمد. بيشترين افزايش قطر شاخه، وزن تر و خشك اندام هوايي و تعداد برگ در ژنوتيپ "چاه افضل" و در شوري 3 و 5 دسي-زيمنس بر متر به¬دست آمد. بيشترين افزايش تعداد برگ، سطح برگ، وزن تر و خشك ريشه، كلروفيل b و كلروفيل كل در ژنوتيپ "چاه افضل" در شوري 3 دسي¬زيمنس بر متر حاصل شد. بيشترين درصد برگ سبز و كمترين ميزان نكروزگي برگ در همه ژنوتيپ هاي مورد مطالعه در شوري 1 و 3 دسي¬زيمنس بر متر مشاهده شد. كمترين ميزان سديم، كلر و نسبت سديم به پتاسيم در ژنوتيپ "رباب نيريز فارس" و در شوري 1 دسي¬زيمنس بر متر به¬دست آمد. به¬طور كلي از ميان ژنوتيپ ها مورد مطالعه "چاه افضل" خصوصيات رشدي بيشتر، آسيب¬هاي ظاهري و تجمع سديم و كلر كمتري در سطوح بالاي شوري نشان داد. بنابراين به نظر مي¬رسد كه اين ژنوتيپ تحمل بيشتري نسبت به شوري داشته باشد.
چكيده انگليسي :
Pomegranate (Punica granatum L.), from the family Punicaceae, is a popular fruit of tropical and subtropical regions that is native to the area stretching from Iran to the Himalayas in northern India. Pomegranate has been widely cultivated in arid and semi-arid regions of Iran, areas frequently affected by high salinity. Majority of the pomegranate-producing regions in Iran have salinity problems. The present study was therefore, carried out with the objective to identify and introduce the most-tolerant Iranian cultivars of ornamental pomegranate to different salinity levels of irrigation water. A pot experiment was conducted during a six-months period in order to evaluate and compare the salinity tolerance of seven Iranian commercial, wild and ornamental cultivars of pomegranate in years 2017-2018. Experiment was arranged in a factorial based on completely randomized design with two factors included water salinity in 5 levels of 1, 3, 5, 7 and 9 dSm-1 and seven ornamental pomegranate cultivars (1. ‘Golnar Saravan’, 2. ‘Golnar Shahdad’ 3. ‘Voshik Torsh Saravan’ 4. ‘Poost Siah Yazd’ 5. ‘Chah Afzal’ 6. ‘Narak Lasjerd Semnan, and 7. ‘Rabab Neiriz Fars’) in 4 replications. The properties concerned during the experiment were vegetative growth, the fallen, chlorosis and green of leaves. In the end of the experiment the vegetative yield and fresh and dry weight of roots and shoots, ion leakage, relative water content, chlorophyll index, chlorophyll a, b and total chlorophyll were also measured. In addition, leaves were analyzed for elements such as Na+, K+, Cl– and Na/K ratio. Results showed that with increasing of salinity levels in all investigated cultivars, growth characteristics, relative water content of leaves, chlorophyll index, chlorophyll a, b and total chlorophyll significantly decreased, ion leakage, leaf necrosis and falldown, significantly increased. Also with increasing of salinity levels Na+, Cl- and Na+/Cl- significantly increased. The highest final plant height and increased height were obtained in salinity levels of 1 and 3 dS.m-1 in ‘Chah Afzal’. The maximum increased stem diameter, fresh and dry weight of shoots were obtained in salinity levels of 3 and 5 dS.m-1 in Chah Afzal’. The highest leaf number, leaf area, fresh and dry weight of roots, chlrophyll b and total chlrophyll were obtained in salinity levels of 3 dS.m-1 in cultivars of Chah Afzal’. The maximum percentage of green leaves and the lowest percentage of necrotic leaves were observed in all studied cultivars in salinity levels of 1 and 3 dS.m-1. The lowest percentage of Na+, Cl- and Na+/K+ was obtained in salinity level of 1 dS.m-1 in ‘Rabab Neiriz Fars’. Generally among all studied cultivars, ‘Chah Afzal’ showed the maximum growth characteristics, and the lowest appearance injury, accumulation of Na+, Cl- in higher levels of salinity. So it seems that this cultivar is the most tolerant to the salinity
