عنوان :
بررسي تأثير روش هاي ذخيره نزولات جوي بر وضعيت پوشش گياهي مراتع در مناطق خشك (مطالعه موردي: مراتع گدارهريشت)
عنوان به انگليسي :
The effect of Run off Harvesting Methods on Vegetation Condition in Arid Lands (Case Study: Godar Herisht)
نويسنده اصلي :
رستمي جوانمردي افشين Rostami Javanmardi Afshin
استاد راهنما :
خوانين¬زاده عليرضا Khavaninzadeh Alireza
استاد مشاور :
باغستاني ميبدي ناصر Baghestani Meybodi Naser
رشته تحصيلي :
علوم و مهندسي مرتع گرايش مديريت مرتع
دانشكده :
كشاورزي و منابع طبيعي
كليدواژه فارسي :
درصد پوشش , توليد علوفه , هلالي , چاله , رطوبت خاك
كليدواژه لاتين :
cover percentage , Forage production , crescent pond , pitting , soil moisture
چكيده :
يكي از روش¬هاي مهم اصلاح مراتع و افزايش توليد علوفه در آن¬ها، ذخيره نزولات آسماني در خاك با استفاده از راه¬هاي مختلفي مانند احداث هلالي¬هاي آبگير و چالهها است. اين مطالعه در منطقه گدارهريشت استان يزد كه از مناطق خشك كشور محسوب مي¬شود، انجام شده است. سامانه¬هاي آبگير در سال 1387 توسط اداره منابع طبيعي احداث شده است. در اين پژوهش اثر اين سامانه¬ها در رابطه با تغيير درصد پوشش گياهان مرتعي و توليد گياهان مرتعي و نيز رطوبت خاك مورد بررسي قرار گرفت. نمونه-گيري از خاك و پوشش گياهي به روش سيستماتيك- تصادفي انجام شد و در هر منطقه (50 هكتار) 98 پلات 2 مترمربعي به فواصل 70 متر از يكديگر پلات¬گذاري انجام شد. براي اندازه¬گيري درصد پوشش گياهي در مجموع (در سه منطقه) از 294 پلات استفاده شد. براي اندازه¬گيري توليد گياهان 25 درصد از اين تعداد پلات¬ها انتخاب و رشد سال جاري گونه¬ها قطع و پس از خشك كردن در سايه، توزين شد. براي بررسي تغييرات رطوبت خاك نيز، 20 درصد از پلات¬هاي درصد پوشش در هر منطقه انتخاب و در هر پلات 2 پروفيل حفر و نمونه¬ها برداشت شد. داده¬ها با استفاده از تجزيه واريانس دوطرفه مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. نتايج نشان داد درصد پوشش گياهان و همچنين مقدار توليد گياهان مرتعي در منطقه چاله¬ها به حدود 2 برابر (درصد تاجپوشش 05/8 درصد و توليد 02/53 كيلوگرم در هكتار افزايش يافته) و در منطقه هلالي¬ها حدود 5/1 برابر (درصد تاج¬پوشش 52/2 درصد و توليد 25/30 كيلوگرم در هكتار افزايش يافته) منطقه شاهد رسيده و اين سامانه¬ها اثر معني¬داري بر درصد پوشش گياهي (01/0>sig) و همچنين توليد (01/0>sig) داشته است. همچنين نتايج بيانگر آن است كه اثر متقابل عوامل منطقه و فصل نمونه¬گيري بر تغيير ميزان رطوبت خاك معني¬دار (01/0>sig) بوده است. با توجه به نتايج حاصله، به نظر مي¬رسد عملكرد سامانه چاله¬هاي آبگير نسبت به هلالي آبگير جهت ذخيره نزولات و افزايش درصد و توليد در مراتع منطقه مناسب¬تر مي¬باشد و لذا مي¬تواند اين نوع سامانه جهت بهره¬گيري در مديريت و اصلاح مراتع با شرايط محيطي خشك مشابه در اولويت و مورد توجه باشد.
چكيده انگليسي :
One of the important methods for rangelands improvement and increasing forage production, is run off harvesting within the soil using various methods such as pitting and crescent ponds. This study was conducted in the region of Godar herisht under arid climate located in Yazd province. The catchment systems were established in 2008 by the department of natural resources. In this study, impact of these systems on vegetation cover, production and soil moisture were studied. Soil and vegetation were sampled using randomly-systematic method and in each site (50 hectare) 98 plots were sampled with intervals of 70 meters within plots of 1*2 dimensions. Percentage cover were measured by using 294 plots in the study area. Yearly growth of the vegetation was cut within 25% of the total plots and was dried and its weight was considered as vegetation production. 20% of total plots related to vegetation cover in each site and plot was selected and two soil samples were sampled in each plot to evaluate soil moisture variation in two depths. Impact of treatments was evaluated using two-way ANOVA. The results showed that the cover percentage as well as vegetation production increased about 2 times in pitting site (the increased coverage percentage equal to 8.05 percent and vegetation production equal to 53.02 kg per hectare) and 1.5 times in crescent pond site (the increased coverage percentage equal to 2.52 percent and vegetation production equal to 30.25 kg per hectare) in comparison to the control site. Based on the results these systems significantly have increased vegetation cover as well as production (sig<0.01) in comparison to the control site. The results showed that the interaction between site and time sampling factors is significant in soil moisture content (sig<0.01). According to the results, it seems that pitting method has better performance in comparison to the crescent pond for increasing soil moisture and vegetation production and therefore priority of these systems can be advised for rangeland improvement and reclamation in arid lands.
تاريخ دفاع :
6/5/2017 12:00:00 AM
واردكننده اطلاعات :
خانم فتوحي
