چكيده :
استفاده از قارچكشهاي شيميايي جهت افزايش كيفيت و طول دورۀ انبارماني محصولات، علاوهبر اينكه به سلامت انسان و محيط زيست آسيب ميرساند، در صورت استفادۀ مداوم باعث مقاومت به عوامل بيماريزا ميشود. به همين دليل، استفاده از تركيبات سالم و سازگار با محيط زيست، يكي از دغدغههاي مهم محققين تكنولوژي پس از برداشت است. اين پژوهش بهمنظور بررسي تأثير استفاده از اسانس و عصارههاي گياهي جهت افزايش عمر انبارماني سيب رقم "رد دلشيز"، در قالب طرح كاملا تصادفي با چهار تكرار در آزمايشگاه دانشگاه كردستان در سال 1399 انجام شد. تيمارهاي آزمايش شامل اسانس گياهان نعنا (Mentha pipertia) و هل (Elettaria cardamomum) و عصارۀ گياهان اسطوخودوس (Lavandula angustifolia)، پونه (Mentha pulegium)، آويشن دنايي (Thymus daenensis Celak) و باغي (Thymus Vulgaris)، زيره (Carum carvi) و مرزه (Satureja hotensis) در غلظتهاي 5000،4500،3000،1500 ppm بود. مقايسۀ ميانگينها بر مبناي آزمون دانكن در سطح احتمال پنج درصد صورت گرفت. نتايج نشان داد كه اثر اسانس و عصارههاي گياهي بر پارامترهاي سفتي بافت ميوه، مواد جامد محلول، ميزان پروتئين كل، ويتامين ث، فعاليت آنزيم پرواكسيداز و كاتالاز و درصد كاهش وزن ميوه معنيدار شد. افزايش غلظت تيمارها گرچه فعاليت آنزيم پراكسيداز را افزايش داد ولي بر ساير پارامترهاي مذكور تأثير مثبت داشت. ميزان اسيديتۀ قابل تيتراسيون در سه غلظت ppm 5000 اسطوخودوس (61/34 درصد)، 4500 (15/46 درصد) و ppm 3000 مرزه (61/34 درصد) و pH در غلظتهاي ppm 3000 هل (05/3 درصد) و زيره (67/2 درصد) و 1500 (67/2 درصد) و ppm 4500 اسطوخودوس (28/2 درصد) نسبت به شاهد افزايش نشان داد. بر اساس نتايج، از عصارهها و اسانسهاي گياهي مذكور ميتوان بهعنوان روشي سالم جهت افزايش عمر انبارماني و افزايش خواص دارويي و غذايي ميوه و نيز تضمين كنندۀ سلامت انسان استفاده نمود.
چكيده انگليسي :
The use of chemical fungicides to increase the quality and length of storage of products, in addition to harming human health and the environment, if used continuously, causes resistance to pathogens. However, the use of healthy and environmentally friendly compounds is one of the major concerns of post-harvest technology researchers. This study was conducted to investigate the effect of using essential oils and plant extracts to increase the shelf life of Delicious cultivar Red in a completely randomized design with four replications in the laboratory of Kurdistan University in 2020. Experimental treatments included essential oil of mint and cardamom plants and extracts of lavender, mint, thyme and savory in concentrations of 1500, 3000, 4500, 5000 ppm. The means were compared based on Duncan's test at the level of 5% probability. The results showed that the effect of treatments on the parameters of fruit tissue firmness, soluble solids, total soluble protein in the extract and essential oil, vitamin C, peroxidase and catalase enzyme activity and percentage of fruit weight loss were significant. Increasing the concentration of treatments, although it increased the activity of peroxidase enzyme, but had a positive effect on other parameters. The amount of titratable acidity in three concentrations of 5000 ppm lavender (34/61%) and 4500 ppm (46/15%) and 3000 ppm savory (34/61%) and pH in concentrations of 3000 ppm cardamom (3/05%), 3000 ppm cumin (2/67%) and 1500 ppm (2/67%) and 4500 ppm lavender (2/28%) showed a significant increase compared to the control. Based on the results, plant extracts and essential oils can be used as a healthy method to increase storage life and increase the medicinal and nutritional properties of the fruit, as well as ensuring human health.
