اثر تنش هاي گرمايي و سرمايي بر درصد جوانه زني دانه گرده درختان پسته

Effects of Heat and Cold Stresses on Pollen Grain Germination of Trees Male Pistachio

شفيعي همت آباد فاطمه Shafiee Fateme

مريم دهستاني Dehestani Maryam , علي تاج آبادي پور Tajabadi poor Ali

كارشناسي ارشد

كشاورزي و منابع طبيعي

111 ص

درصد جوانه زني , تنش سرمايي , تنش گرمايي , جوانه زني دانه گرده , دانه گرده

Germination percentage , Cold stress , Heat stress , Pollen germination , Pollen

پسته (Pistacia vera L.) بهعنوان يك محصول استراتژيك جايگاه خاصي در بين توليدات كشاورزي ايران دارد. دماهاي پايين و بالا درصد جوانهزني دانه هاي گرده پسته را كاهش داده و از اين طريق ميزان دانهبندي در خوشه¬ها كاهش مييابد. اين پژوهش بهمنظور بررسي اثرات دماهاي پايين و بالا بر درصد جوانهزني دانههاي گرده درختان پسته انجام شد. بدين منظور دانههاي گرده 3 ژنوتيپ زود گل، متوسط گل و دير گل انتخاب شد و به مدت 1، 2 و 3 ساعت در دماهاي 0، 2-، 4- و6- درجه سانتي گراد براي اعمال تنش سرمايي و 25، 30، 35 و 40 درجه سانتي گراد براي اعمال تنش گرمايي قرار گرفتند، كه دماهاي صفر و 25 درجه سانتي گراد به ترتيب به عنوان شاهد در تنش سرما و گرما بودند. پس از اتمام هر دوره دانههاي گردهدر محيط كشت حاوي 150 گرم ساكارز، 10 گرم آگار و 01/0 گرم اسيد بوريك به مدت 5 ساعت قرار گرفتند و سپس درصد جوانه زني دانه هاي گرده محاسبه گرديد. طرح آزمايش به صورت فاكتوريل با 3 فاكتور (ژنوتيپ، دما و زمان ) در قالب طرح كاملاً تصادفي در 3 تكرار در بهار سال 1394 انجام شد. نتايج به دست آمده نشان داد كه درصد جوانهزني دانه هاي گرده در ژنوتيپ هاي متوسط گل و زودگل در زمان اعمال تنش¬هاي گرمايي و سرمايي نسبت به ساير ژنوتيپ¬ها بالاتر بوده است. همچنين اختلاف معنيداري در درصد جوانه زني دانه هاي گرده پس از اعمال 1، 2 و 3 ساعت تنش (گرما و سرما) مشاهده نشد. در تنش گرما، بين دماهاي مختلف تفاوت معنيداري به دست آمد و بالاترين درصد جوانهزني دانه¬هاي گرده در دماي 25 درجه سانتي گراد مشاهده شد. در تنش سرما، بين دماهاي مختلف تفاوت معنيداري مشاهده شد و بالاترين ميزان جوانهزني دانه هاي گرده در دماي صفر درجه سانتيگراد به دست آمد. درصد جوانهزني دانه هاي گرده در دماهاي 4- و 6 – درجه سانتيگراد به شدت كاهش يافت. با توجه به نتايج به دست آمده انتظار ميرود كه در سالهاي با دماي پايين در زمان گرده افشاني ارقام متوسط گل عملكرد بيشتري داشته و جوانه زني دانه هاي گرده آنها بيشتر از ساير ارقام باشد.

Pistachios (Pistacia vera L.) as an strategic product has a special position among Iranian agriculture productions. Low and high temperatures decrease pollen grain germination percentage of pistachios and thereby reduce seed setting in bunchs. The dim of this research was to study the effects of high and low temperatures on pollen grains germination percentage of pistachio trees. For this reason, pollen grains of three genotypes (early, mid and late flowering) were selected and for 1, 2 or 3 hours were subjected under extreme temperatures. For cold stress 0, -2, -4 and -6 ° C and for heat stress 25, 30, 35 and 40 ° C were considered and 0 and 25 ° C were set as control temperature under cold and heat stress, respectively. At the end of each period pollens were cultured in a medium containing 150 g sucrose, 10 g Agar and 0.01 g boric acid for 5 hours, and then pollen grain germination percentage was calculated. The experiment was conducted as factorial in a completely randomized design with 3 factors (genotype, temperature and time) in 3 replications in spring of 2015. According to results, the highest and lowest pollen grain germination percentage were found in mid and late-flowering genotypes, respectively. 1, 2 or 3 hours temperature stress (heat and cold) duration did not show significantly difference on pollen grain germination percentage. Pollen grain germination percentage show significantly difference under high temperatures (heat stress), and the highest germination was recorded in 25° C and as for cold stress, the highest germination was obtained in 0° C. The lowest pollen grain germination percentage was found under -4 and -6 ° C. According to the results, it is expected that in cold years, pollen grains of mid-flowering genotypes will have the highest yield and germination percentage than others.

2/29/2016 12:00:00 AM

483

HS53

فاطمه شفيعي همت آباد