بررسي اثر تنش شوري و قارچ مايكوريزا بر برخي ويژگي هاي مورفولوژيك و فيزيولوژيك سه ژنوتيپ زنبق آلماني (Iris germanica)

Effect of salt stress and mycorrhizal fungus on some morphological and physiological characteristics of three genotypes of German Iris (Iris germanica)

ضيايي زهرا Ziaei Zahra

دهستاني اردكاني مريم Dehestani Ardakani Maryam , شيرمردي مصطفي Shirmardi Mostafa

عظيمي محمد حسين Azimi Mohammad Hosein

علوم و مهندسي باغباني گرايش درختان ميوه

كشاورزي و منابع طبيعي

علوم و مهندسي باغباني

141ص

خصوصيات رشدي , سديم , شوري , زنبق , قارچ مايكوريزا

Growth characteristics , Sodium , Salinity , Iris , Mycorrhizal fungi

زنبق (Iris spp.) يكي از گياهان زينتي و دارويي مهم از خانواده زنبق مي¬باشد. شوري پس از خشكي از مهم¬ترين تنش¬هاي محيطي در سطح جهان و از جمله ايران است. كاربرد ﻗﺎرچ¬ﻫﺎي ﻣﻴﻜﻮرﻳﺰا از راﻫﻜﺎر¬ﻫﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﺎورزي ﭘﺎﻳﺪار جهت مبارزه با شوري ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. تحقيق حاضر با هدف بررسي قارچ مايكوريزا بر برخي خصوصيات مورفوفيزيولوژيك سه ژنوتيپ زنبق آلماني تحت تنش شوري صورت گرفت. آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا" تصادفي با سه تكرار اجرا گرديد. تيمار¬ها شامل چهار سطح شوري (1، 4، 8 و 12 دسي¬زيمنس بر متر)، سه سطح قارچ مايكوريزا (0، 30 و 50 ¬گرم در گلدان) و سه ژنوتيپ اميدبخش زنبق (OPRC122، OPRC125، OPRCS54) بودند. در اين آزمايش گلدان¬هايي كه بدون قارچ و بدون شوري بودند، به عنوان شاهد در نظر گرفته شدند. با افزايش سطح شوري، وزن تر برگ و ريشه، طول ريشه، پتاسيم، كلروفيل a، b و كل به¬طور معني¬داري در هر سه ژنوتيپ مورد بررسي كاهش و ميزان سديم، فعاليت پروتئين، آنزيم كاتالاز و پراكسيداز افزايش پيدا كرد. در هر سه ژنوتيپ مورد بررسي استفاده از قارچ مايكوريزا منجر به افزايش طول ريشه، وزن تر و خشك برگ و كلروفيل a و b شد. بيشترين طول ريشه (66/32 سانتي¬متر) و ميزان كلروفيل b (77/0 ميلي¬گرم در گرم)، در ژنوتيپ OPRCS54، شوري 1 دسي¬زيمنس بر متر و تيمار 50 گرم قارچ مايكوريزا در گلدان حاصل شد. بيشترين وزن تر ريشه (28/82 گرم) و كلروفيل a (53/0 ميلي¬گرم در گرم) و كمترين مقدار سديم (39/0 درصد) در ژنوتيپ OPRC122، شوري 1 دسي¬زيمنس بر متر و تيمار 50 گرم قارچ مايكوريزا در گلدان حاصل شد. بيشترين ميزان كلروفيل كل (90/0 ميلي¬گرم در گرم)، در رقم OPRC122، شوري 1 دسي¬زيمنس بر متر و تيمار 30 گرم قارچ مايكوريزا در گلدان حاصل شد. بيشترين ميزان پروتئين (mg.g-1 fw 69) در ژنوتيپ OPRC122، شوري 12 دسي¬زيمنس بر متر و كاربرد 30 گرم در گلدان قارچ مايكوريزا به¬دست آمد. بر اساس نتايج بيش¬ترين ميزان فسفر (86/0 %) در ژنوتيپ OPRC125و كم¬ترين ميزان آن (25/0 و 39/0 درصد) در ژنوتيپ OPRC122و OPRCS54 به دست آمد. بيشترين ميزان سديم (56/4 درصد) در ژنوتيپ OPRCS54 و شوري 12 دسي¬زيمنس بر متر حاصل شد. بيشترين ميزان پتاسيم (98/3 درصد) در ژنوتيپ OPRCS54، شوري 1 دسي¬زيمنس بر متر و تيمار 30 گرم در گلدان قارچ مايكوريزا حاصل شد. بر اساس نتايج به¬دست آمده از اين پژوهش با افزودن قارچ مايكوريزا به بستر كشت گياه، توانايي تحمل به شوري گياه افزايش يافت. بنابراين كاربرد آن در خاك¬هاي شور كشاورزي توصيه مي¬گردد.

Iris (Iris spp.) is one of the major ornamental and pharmaceutical plant species from Iridaceae family. Salinity after drought is the most important environmental stresses in the world and Iran. Application of mycorrhizal fungi is one of the suitable ways in sustainable agriculture to decrease salinity. The aim of this study was investigation the effect of mycorrhizal fungi on some morphophysilogical charachteristics of three genotypes of Iris germanica under salt stress. Experiment was conducted on a factorial and completely randomized design (CRD) with three replications. Treatments of this experiment were consisted of four levels of salinity (1, 4, 8 and 12 ds/m), three levels of mycorrhizal fungi (0, 30 and 50 g per pot) and three breeded genotypes of iris (121, 125 and S54). Whit increasing salinity level, fresh weight of leaf and root, length of root, potassium content, cholorophyll a, b and total chl significantley decreased in three genotypes and sodium, protein, catalas and peroxidase enzyme activity increased. In all three studied genotypes using mycorrhizal fungi increased length of root, fresh and dry weight of leaf and chl a and b. The highest length of root (32.66 cm) and chl b content (0.77 mg/g) was obtained in genotype S54, 1 ds/m salinity and 50 g per pot mycorrhizal fungi treatment. The maximum fresh weight of root (82.28 g) and chl a (0.53 mg/g) and the lowest Na content (0.39٪) were obtained in genotype 121, 1 ds/m salinity and 50 g per pot mycorrhizal fungi treatment. The highest content of total chl (0.90 mg/g) was obtained in genotype 121, 1 ds/m salinity and 30 g per pot mycorrhizal fungi treatment. The highest content of protein (69 mg/g fw) was obtained in in genotype 121, 12 ds/m salinity and 30 g per pot mycorrhizal fungi treatment. According to the results, the highest content of phosphorus (0.86٪) was obtained in genotype 125 and the lowest one (0.25 and 0.39٪) was obtained in genotype S54. The highest content of Na (4.56٪) was obtained in genotype S54 and 12 ds/m salinity. The highest content of potassium (3.98٪) was obtained in genotype S54, 1 ds/m salinity and 30 g per pot mycorrhizal fungi treatment. According to the results of this study, application of mycorrhizal fungi to soil could increase salt tolerance of plants. So application of it in salty soil is recommended.

10/7/2019 12:00:00 AM

52

HS5

خانم فتوحي