تاثير شوري و اسيد ساليسيليك بر برخي خصوصيات رشدي و فيزيولوژيك شاهپسند درختي (Lantana camara Linn)

چكيده :

چكيده شاه¬پسند درختچه¬اي (Lantana camara Linn.) گياه زينتي گلدار و متعلق به ¬خانواده شاه¬پسند است. تنش شوري يكي از عوامل محيطي محدودكننده توليدات كشاورزي است. كاربرد خارجي اسيد ساليسيليك مي¬تواند اثرات تنش شوري را در گياه تخفيف دهد. هدف از پژوهش حاضر بهبود خصوصيات رشدي و فيزيولوژيك شاه¬پسند درختچه¬اي تحت تنش شوري با كاربرد اسيد ساليسيليك بود. آزمايش به¬صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي، شامل سه سطح اسيد ساليسيليك (0، 5/0 و 1 ميلي¬مولار) و پنج سطح شوري آب آبياري (5/0، 3، 5، 7 و 9 دسي¬زيمنس بر متر)، در سه تكرار در گلخانه دانشگاه اردكان طي سال¬هاي 98-1397 به اجرا درآمد. نتايج به¬دست آمده نشان داد كه با افزايش سطح شوري، خصوصيات رشدي، ميزان كلروفيل a و b، غلظت و جذب پتاسيم به طور معني¬داري كاهش يافت، در حالي¬كه تعداد برگ¬هاي نكروزه، نشت يوني، غلظت و جذب سديم و نسبت سديم به پتاسيم افزايش يافت. در سطوح بالاي شوري استفاده از اسيد ساليسيليك موجب بهبود خصوصيات رشدي گياه مانند ارتفاع، قطر نهايي شاخه اصلي، وزن خشك شاخساره و محتواي نسبي آب برگ و كاهش سديم نسبت به شاهد شد. بيشترين تعداد انشعابات گياه (66/4 عدد)، قطر نهايي شاخه اصلي (11/6 ميلي¬متر)، قطر نهايي قلمه (92/9 ميلي¬متر)، تعداد برگ (66/28 عدد) و وزن تر و خشك شاخساره (80/14 و 46/7 گرم) در گياهان تيمارشده با اسيد ساليسيليك 5/0 ميلي¬مولار و در شوري 5/0 دسي¬زيمنس بر متر به¬دست آمد. در شوري 9 دسي¬زيمنس بر متر استفاده از 1 ميلي¬مولار اسي دساليسيليك ميزان ارتفاع شاخه اصلي و تعداد گل¬ها را به¬ترتيب 22/3 و 14/2 برابر نسبت به شاهد افزايش و جذب سديم را 46/2 برابر كاهش داد. در همين سطح شوري تيمار گياهان با 5/0 ميلي¬مولار اسيد ساليسيليك منجر به افزايش ارتفاع گياه، قطر ساقه، افزايش قطر شاخه ¬اصلي، تعداد گل¬ها و وزن ¬تر گل به¬ترتيب 64/70 درصد، 15/2، 14/2 و 8/5 برابر، نسبت به شاهد شد. با توجه به ¬اينكه گياهان تا شوري 7 دسي¬زيمنس بر متر به¬خوبي رشد رويشي و گلدهي خود را حفظ نموند، به¬نظر مي¬رسد كه گياه شاه¬پسند قادر به¬ تحمل شوري ¬باشد. به¬طور كلي، استفاده از اسيد ساليسيليك (5/0 ميلي¬مولار) در سطوح بالاي شوري باعث بهبود خصوصيات رويشي، گلدهي و جذب عناصر غذايي تحت تنش شوري شد. بنابراين كاربرد 5/0 ميلي¬مولار اسيد ساليسيليك مي¬تواند موجب كاهش قابل ملاحظه آسيب¬هاي ناشي از اثرات منفي تنش شوري گردد.