چكيده :
قاعدهي تغيير الاحكام بتغيير العادات و الزمان يك قاعدهي فقهي نوظهور است، ولي در عينحال از گذشته تاكنون به آن توجهي ويژهاي وجود داشته است. قاعدهي مزبور هرچند يك قاعدهي نوظهور است ولي با استفاده از مستندات چهارگانه يعني قرآن، سنت معصومين، عقل و اجماع قابل اثبات است. دررابطه با قلمرو و آثار اين قاعده نظرات متفاوتي بيان شده است. باوجود محدوديتهايي كه در منابع اين قاعده وجود دارد، در اين تحقيق كه در قالب پنج فصل ارائه شده، به توضيح و تشريح معنا، مفاد، آثار و قلمروي قاعده پرداخته شده است. از طرفي به دليل شبهه برانگيز بودن قاعده برخي پژوهشگران معاصر اين قاعده را به هرمنوتيك ربط مي¬دهند؛ كه در اين مسير به مقايسهي اين قاعده و هرمنوتيك پرداخته ميشود. در نتيجهگيري كلي مشخص شد كه اين قاعده در تمامي احكام، تأثيرگذار است؛ البته اين به معناي نسخ¬پذيري قرآن و ثابت نبودن احكام دين اسلام نيست، بلكه اين قاعده ثابت ميكند كه با تغيير موضوعات در شرايط خاص، احكام نيز متحول مي¬شوند و با منتفي شدن اين شرايط احكام نيز به حالت قبلي خود تغيير پيدا ميكنند. همچنين قاعده¬ي مزبور اثبات ميكند كه دين اسلام منافاتي با علوم جديد، پيشرفت و تكنولوژي ندارد. به بيان ديگر ميتوان مسلمان و پايبند به احكام دين اسلام بود و از دستاوردهاي علمي جديد نيز بهره برد و مطابق با علوم روز پيش رفت.
چكيده انگليسي :
The rule of changing the rulings with the change of customs and time is an emerging jurisprudential rule. But at the same time, there has been special attention to it since the past. Although the mentioned rule is an emerging rule, it can be proved by using the four documents, ie. the Qur'an, the Sunnah of the Infal libles, common sense and consensus. Regarding the scope and effects of this rule, different opinions have been expressed, and in the general conclusion, it is clear that this rule is effective in all rulings. Of course, this does not mean that the Qur'an can be copied and that the rulings of Islam are not fixed, but this rule proves that when the topics change in certain circumstances, the rulings also change, and when these conditions are removed, the rulings also change to their previous state. The rule proves that Islam has no contradictions with new sciences, progress and technology. In other words, one can be a Muslim and adhere to the rules of Islam and benefit from new scientific achievements and progress according to modern science. Despite the limitations in the sources of this rule, in this research, which is presented in the form of five chapters, the meaning, contents, effects and scope of the rule are explained.On the other hand, due to the dubiousness of the rule, some contemporary researchers relate this rule to hermeneutics; In this direction, the comparison of this rule and hermeneutics is discussed.
