اثر تغذيه فسفر و قارچ ميكوريز بر خصوصيات كمي و كيفي سه رقم بادام ديم در منطقه دژكرد اقليد فارس

Effects of phosphorus fertilization and mycorrhizal fungi on quantity and quality characteristics of three almond rainfed cultivars in Fars Eghlid Dezkord Area

ميرطالبي سيدعلي‌آقا Mirtalebi Seyed Ali Agha

جعفري اعظم Jafari Azam

شيرمردي مصطفي Shirmardi Mostafa , لطف الهي محمدآقا Lotfollahi Mohammad Agha

علوم و مهندسي باغباني گرايش درختان ميوه

كشاورزي و منابع طبيعي

علوم و مهندسي باغباني

142ص

بادام ديم , درصد روغن , سطح برگ , سوپرنووا , فسفر , ميكوريز

Rainfed Almond , Oil percentage , Leaf area , Superunova , Phosphorus , Mycorrhiza

امروزه مصرف بيش از حد نهاده‌هاي شيميايي در اراضي كشاورزي موجب معضلات زيست محيطي زيادي ازجمله آلودگي منابع آب، افت كيفيت محصولات كشاورزي و كاهش ميزان حاصلخيزي خاك‌ها گرديده است. كشاورزي پايدار بر پايه مصرف كودهاي زيستي باهدف حذف يا تقليل چشمگير در مصرف نهاده‌هاي شيميايي، يك‌راه حل مطلوب جهت غلبه بر اين مشكلات به¬شمار مي‌آيد. اين تحقيق با هدف بررسي تأثير قارچ ميكوريز و كود دي آمونيم فسفات بر صفات كمي و كيفي سه رقم بادام ديم در شهرستان اقليد (روستاي دژكرد) در سال زراعي 1395 انجام شد. اين پژوهش به‌صورت كرت‌هاي دو بار خرد شده در قالب طرح بلوك¬هاي كامل تصادفي در سه تكرار روي 54 اصله درخت بادام انجام شد. درختان 10 ساله در يك باغ دو هكتاري با سه رقم ҆ شاهرود 12҅ ، ҆ تونو҅ و ҆ سوپرنووا҅ انتخاب شدند. تيمارهاي تغذيه¬اي شامل سه سطح كود دي آمونيم فسفات (صفر، 250 و 500 گرم براي هر درخت) و دو سطح ميكوريز (صفر و 500 گرم براي هر درخت) بود. صفات مورد بررسي شامل زمان شروع گلدهي، زمان تمام گل، تعداد گل، تعداد ميوه، ميزان ريزش ميوه، سطح برگ، عرض و طول ميوه، ، وزن 100 ميوه با پوست سنگي خشك، وزن 100 مغز، نسبت مغز به پوست، غلظت فسفر برگ و درصد روغن مغز بود. حداكثر تعداد گل ( 08/250) با كاربرد ميكوريز در رقم ҆ شاهرود 12҅ (06/149) مشاهده گرديد. بيشترين ميوه باقي¬مانده (74)، سطح برگ (5/22 سانتي¬متر مربع)، عرض ميوه (6/1 سانتي¬متر)، طول ميوه ( 7/3 سانتي¬متر)، وزن 100 ميوه (450 گرم)، وزن 100 مغز (127 گرم)، نسبت مغز به پوست (43/0)، فسفر برگ (46/0 درصد) و روغن (47/0 درصد) در رقم ҆ سوپرنووا҅ در تيمار 500 گرم دي آمونيم فسفات و 500 گرم ميكوريز مشاهده گرديد. قارچ ميكوريز و كود فسفاته صفات رويشي شامل سطح برگ، طول و عرض ميوه، وزن ميوه و نسبت مغز به پوست را نسبت به شاهد افزايش معني‌داري داد. در هر دو تيمار كودي غلظت فسفر برگ و درصد روغن مغز افزايش نشان داد. بر اساس نتايج حاصله ҆ سوپرنووا ҅ به‌عنوان رقم برتر محسوب شده و مناسب‌ترين ميزان مصرف كود براي يك درخت بادام ده ساله و در شرايط ديم 500 گرم دي آمونيم فسفات و 500 گرم ميكوريز بود.

Nowadays excessive consumption of chemical fertilizers in agricultural lands has caused many environmental problems, including pollution of water resources, reduction of agricultural product quality and soil fertility. Sustainable agriculture based on the use of biological fertilizers with the aim of significant decrease or eliminating the use of chemical fertilizers, is an ideal solution to overcome these problems. The aim of this study was to investigate the effect of mycorrhiza and diammonium phosphate fertilizers on quantitative and qualitative traits of three almond cultivars in Eghlid city (Dijkord Village) in 2016. This study was conducted on split-split plot design experiment in a randomized complete block design with 54 almond trees and three replications. The 10-year-old trees were selected from three cultivars ‘Shahrood 12’, ‘Tonu’ and ‘Supernova’. Nutrient treatments included three levels of diammonium phosphate (0, 250 and 500 gr/tree) and two levels of mycorrhiza (0 and 500 gr/tree ). The studied traits included the time of flowering, the time of full bloom, flower and fruit number, fruit drop, leaf area, fruit width and length, weight of the 100 nuts with dry hard skin, weight of the 100 kernels, kernel to skin ratio, leaf phosphorus concentration and oil percentage of the kernel . The maximum number of flowers (250.08) was achieved by using mycorrhiza, and in the ‘Shahroud 12’ cultivar (149.06). The highest number of remaining fruit (74), maximum leaf area (22.5 cm2), fruit width (1.6 cm), fruit length (3.7 cm), weight of 100 nuts (450 g), weight of the 100 kernels (127 grams), kernel to skin ratio (0.43), leaf phosphorus (0.46) and oil percentage (0.47%) were observed in ‘Superunova’ cultivar by using 500 grams diammonium phosphate and 500 grams mycorrhiza. Mycorrhiza and phosphate fertilizers increased vegetative traits such as leaf area, fruit length and width, fruit weight and kernel to skin ratio significantly, compared to control treatment. In both fertilization treatments, leaf phosphorus concentration and oil percentage of the kernel increased. Based on the results ‘Superunova’ is considered as a superior cultivar and the most suitable fertilizer for a 10-year-old almond tree under rainfed condition was 500 grams diammonium phosphate and 500 grams mycorrhiza.

10/7/2018 12:00:00 AM

67

HS9

خانم فتوحي