ارزيابي ميزان آسيب پذيري منابع آب زيرزميني با استفاده از مدل DRASTIC (مطالعه موردي: حوضه نكارود در استان مازندران)

Vulnerability Assessment of Groundwater Resources Using DRASTIC Model (Case Study: Nekarood basin in Mazandaran Province)

صباغ سيده عالمه Sabbagh Sayede Alemeh

مروتي مريم Morovati Maryam , پناهنده مريم Panahandeh Maryam

تازه مهدي Taze Mahdi

علوم و مهندسي محيط زيست گرايش ارزيابي و آمايش سرزمين

كشاورزي و منابع طبيعي

علوم و مهندسي محيط زيست

133ص

آب زيرزميني , دراستيك , سينتكس , پهنه بندي آلودگي , PH , EC و نيترات

Groundwater , DRASTIC , SINTACS , pollution zoning , pH , EC and nitrate

آب‌هاي زيرزميني يكي از منابع مهم تأمين آب شرب و كشاورزي در مناطق شمالي كشور بشمار مي¬آيند. با توجه به روند افزايش جمعيت و روند افزايش تقاضا براي محصولات كشاورزي مخصوصاً برنج در نواحي شمالي كشور ميزان بهره¬برداري از منابع آب زيرزميني در يك دهه گذشته روند صعودي به خود گرفته-است. بنابراين ارزيابي آلودگي منابع آب زيرزميني در حوزه¬ي آبخيز داراي اهميت بالايي مي¬باشد. هدف از اين تحقيق بررسي آسيب¬پذيري آبخوان حوزه آبخيزنكارود بوده و هدف اصلي مشخص كردن منطقه با خطر ريسك بالا و انتخاب مناسب‌ترين مدل از بين دو مدل DRASTIC و SINTACS مي¬باشد. اين دو مدل براي ارزيابي پتانسيل الودگي آب زيرزميني نياز به داده¬هاي هفت پارامتر عمق، تغذيه خالص، محيط آبخوان، خاك، توپوگرافي، تاثير منطقه غير اشباع و هدايت هيدوليكي مي¬¬باشند كه هر يك وزن بخصوصي به خود مي¬گيرد. سپس با روش همپوشاني لايه¬ها در محيط GIS باهم ادغام و درنهايت نقشه ريسك در منطقه تهيه شد. مقدار تغييرات پارامترهاي كيفي منابع آب با روش زمين¬آماري كريجينگ پهنه¬بندي شده و تغييرات عناصر در منطقه نشان داده¬شد. براي رسيدن به نتيجه مطلوب از همبستگي بين شاخص نهايي درستيك و سينتكس با تغييرات نيترات، PH و EC نيز استفاده شد. مقدار همبستگي بين مدل درستيك با نيترات، PH و EC به ترتيب 610/0، 254/0 و 277/0 بدست آمد. براي PH و EC مقدار همبستگي منفي شد كه نتيجه معكوسي نسبت به نيترات داشته¬است. ولي چون نيترات يكي از عوامل آلوده‌كننده منابع آب است اين ماده به‌عنوان عامل اصلي انتخاب شده¬است. درنهايت با همبستگي هريك از پارامترها با مواد و پارامترهاي ذكر شده، مشخص شد كه مدل درستيك براي ارزيابي پتانسيل آلودگي مناسب¬تر از روش سينتكس است.

Ground water is one of the important sources of drinking water and agriculture in the northern regions of the country. Considering the increasing trend of population growth and demand for agricultural products, especially rice in the northern regions of the country, the rate of groundwater utilization resources has increased in the past decade. Therefore, assessment of groundwater pollution in Nkarod watershed is of great importance. The aim of this study was to evaluate the aquifer vulnerability in the Nekarood watershed, and the main object is to identify high risk areas and select the most suitable model between DRASTIC and SINTACS). to evaluate the groundwater potential pollution These models require the data of depth, net nutrition, aquifer environment, soil, topography, impenetrable zone and hydrologic conductivity, each of them takes a certain weight. Then the layers overlayed in the GIS environment and finally a risk map made in the region. The amount of changes in water quality parameters was plotted with Kriging geostatistical method and the changes of elements in the region were shown. To achieve the desired result, the correlation between the final DRASTIC and SINTACS and the changes of nitrate, pH and EC were also used. The correlation between the true model with nitrate, pH and EC was 0.610, 0.254 and 0.227, respectively. For pH and EC, the correlation was negatively correlated with the resultant results of nitrate. But since nitrate is one of the factors affecting water pollution, it this substance has been chosen as the main factor. Finally, the correlation of each parameters showed that the DRASTIC model was more appropriate than the SINTACS method for potential pollution assessment.

10/7/2018 12:00:00 AM

72

ESE8

خانم فتوحي