ارزيابي سريع محيط زيست شهري كلان شهر كرمانشاه

Rapid Urban Environmental Assessment of Kermanshah Metropolitan

احمديان شادي Ahmadian Shadi

مروتي مريم Morovati Maryam

رباطي مريم Robati Maryam , صادقي نيا مجيد Sadeghinia Majid

علوم و مهندسي محيط زيست گرايش ارزيابي و آمايش سرزمين

كشاورزي و منابع طبيعي

علوم و مهندسي محيط زيست

179ص

شاخص ها , تحليل عاملي , ANP , ارزيابي سريع رباطي , محيط زيست شهري

Indicators , Factor Analysis , ANP , Rapid Assessment Robati , Urban Environment

اطلاعات بسيار كمي درباره شرايط زيست¬محيطي در شهرها و كلان¬شهرها وجود دارد. پژوهش حاضر از نوع توصيفي- تحليلي همراه با بازديد ميداني مي¬باشد كه با استفاده از سه روش تحليل شبكه¬اي ANP، تحليل عاملي و ارزيابي سريع رباطي كيفيت محيط¬زيست كرمانشاه را مورد بررسي قرار مي¬دهد. ابتدا شاخص¬هاي زيست¬محيطي از مؤسسات مختلف خارجي و مدل ساخته شده براي ايران استخراج شده و سپس اين شاخص¬ها براي كلان¬شهر كرمانشاه بومي¬سازي شدند. با تشكيل پنل دلفي عامل¬هاي كه در هر دور بيشترين امتياز را كسب كردند براي دور بعدي انتخاب گرديد. به¬منظور تجزيه‌وتحليل داده¬هاي حاصل از پرسشنامه براي تعيين شاخص¬هاي اصلي از روش تحليل عاملي در نرم¬افزار SPSS و تحليل شبكه¬اي ANP در نرم¬افزار Super Decision استفاده گرديد (شاخص¬ها در سه بعد فيزيكي -شيميايي، اقتصادي- اجتماعي و فرهنگي بودند). بر اساس نتايج حاصل از تحليل عاملي 6 عامل از 15 عامل مورد بررسي داراي مقادير ويژه بالاتر از يك بودند و در مجموع اين 6 عامل توانستند 33/82 درصد از واريانس 15 عامل را تبيين نمايند. تراكم ايستگاه¬هاي پايش آلودگي هوا به‌عنوان عامل اول 046/31 از واريانس جامعه را به خود اختصاص داد. در روش ANP بعد فيزيكي- شيميايي پژوهش با وزن 593/0، شاخص كلان اقليم (آب‌وهوا) با وزن 295/0 و زيرمعيار ميانگين غلظت آلاينده¬ها با وزن 202/0 در رتبه نخست قرار گرفتند. سپس كيفيت محيط‌زيست شهري به روش رباطي مورد بررسي قرار گرفت كه معيار كلان اقليم (آب‌وهوا) با توجه به وزن و رتبه نهايي كه در روش ANP به دست آمده بود با امتياز 29 و اثرگذاري بيشينه بر كيفيت محيط¬زيست شهري به‌عنوان تأثيرگذارترين عامل انتخاب شد. نتايج حاصل از هر سه روش نشان¬دهنده پايين بودن كيفيت محيط¬زيست شهري كلان¬شهر كرمانشاه مي¬باشد. از بين ابعاد پژوهش و همه عامل¬ها بعد فيزيكي- شيميايي و شاخص¬هاي مربوط به اين بعد داراي بيشترين تأثيرگذاري مي¬باشند. نتايج نشان مي¬دهد كلان¬شهر كرمانشاه از نظر شاخص¬هاي زيست¬محيطي در وضعيت مطلوبي قرار ندارد و از نظر كيفيت محيط¬زيست شهري، شرايط در حد متوسط رو به ضعيف مي¬باشد.

There is very little information about the environmental conditions in cities and metropolises. The present study was descriptive-analytic with field observation, Gives evaluated using three methods (ANP hierarchy analysis, factor analysis and rapid robotic evaluation) of Kermanshah environmental quality. At first, environmental indicators were extracted from various foreign institutions and models made for Iran. Then, these indicators were localized for the Kermanshah metropolis. With the formation of the Delphi panel, the factors that scored the highest points in each round were selected for the next round. In order to analyze the data from the questionnaire, to determine the main indicators, factor analysis method was used in SPSs software and ANP hierarchical analysis in Super Decision software (indicators were in three physical, chemical, economic, social and cultural dimensions). Based on the results of the factor analysis, 6 of the 15 factors tested had higher values than one and in total, these six factors have succeeded 82.33 percentage of variance of 15 factors is explained by the fact that the density of air pollution monitoring stations given as the first factor 31.046 from the variance of society to itself. In the ANP method, the physico-chemical aspect of the research with weighing 0.593, the climate (weather) index with weighing 0.295 , and the average of the concentration of pollutants with weighing 0.202 were ranked first. Then, the quality of urban environment was investigated by means of a ligament method. The climate criteria (weather), based on the weight and final rating obtained by the ANP method, were rated at 29 and the maximum impact on urban environmental quality as a factor affecting was chosen. The results of all three methods indicate the low quality of the urban environment of the Kermanshah metropolitan area. Among the dimensions of research and all factors, the physical-chemical dimension and the indicators related to this dimension have the most effect. The results show that the Kermanshah city is not in desirable position in terms of environmental indicators and in terms of urban environment quality conditions in The average is weak.

3/6/2018 12:00:00 AM

74

ESE9

خانم فتوحي