مقايسه تنوع پوشش گياهي و خاك در دو عرصه قرق و چرا (مطالعه موردي: مراتع استپي دهنو در بردسير كرمان)

Comparison of Soil and Plant Diversity between the Enclosed and Grazing Areas (Case Study: Dehno Steppe Rangelandsof Bardsir in Kerman Province.)

غنچه‌پور ماشاءالله Ghonchepour Mashallah

صادقي‌نيا مجيد Sadeghinia Majid , باغستاني ميبدي ناصر Baghestani Meybodi Naser

رحماني غلامحسين Rahmani Gholam Hossein

علوم و مهندسي مرتع گرايش مديريت مرتع

كشاورزي و منابع طبيعي

مهندسي طبيعت

83ص

تنوع گونه‌اي , غنا , دهنو بردسير , قرق , تراكم

species diversity , richness , Dehno-Bardsir , enclosed area , Density

مرتع، زميني است كه حداقل مدتي از سال داراي پوششي از گياهان مرتعي خودرو باشد و از بين رفتن اين پوشش توسط عوامل مختلف انساني و يا حيواني در سال‌هاي گذشته، ضرورت ايجاب كرد تا در خصوص و بررسي روند اين تغييرات تحقيقي انجام گردد. اين تحقيق در خصوص تأثير قرق بر پوشش و تراكم و تنوع و غناي گونه‌اي و فشردگي خاك منطقه قرق نسبت به خارج از قرق در منطقه دهنو بردسير، استان كرمان انجام گرفت. نمونه‌برداري به‌صورت تصادفي- سيستماتيك بر روي سه خط ترانسكت به طول 150 متر در داخل منطقه قرق و سه خط ترانسكت مشابه در خارج از منطقه قرق صورت گرفت. تعداد 45 پلات در داخل قرق و 45 پلات در خارج از قرق آماربرداري شد. تنوع گونه‌اي موجود شامل 21 گونه در منطقه قرق و 16 گونه در منطقه تحت چرا بود. نتايج حاصله نشان داد كه بين محدوده قرق و تحت چرا ازنظر درصد پوشش فقط گونه Stipa arabica و از نظر تراكم فقط 2 گونه Zygophyllum atriplicoides و Stipa arabica و از نظر حضور نيز 3 گونه Artemisia sieberi و Stipa arabica و Zygophyllum atriplicoides در سطح 5 درصد معني‌دار مي‌باشند. اختلاف بين ميانگين هدايت الكتريكي، اسيديته گل اشباع، ميزان آهك و كلسيم و منيزيم، جمع ميزان كلسيم و منيزيم و ميزان سديم بين منطقه قرق و تحت چرا بدون معني بوده فشردگي خاك منطقه قرق در ابتداي فصل بهار (شروع چرا) كمتر از فصل پاييز (پايان چرا) است و در سطح 5 درصد معني‌دار مي‌باشد. اثر فصل چرا بين منطقه قرق با خارج قرق در سطح 5 درصد معني‌دار است. نتايج حاصل از بررسي شاخص‌هاي تنوع نشان مي‌دهد كه شاخص‌ غناي گونه‌اي مارگالف در منطقه قرق بالاتر از منطقه تحت چرا مي‌باشد درحالي‌كه بر اساس شاخص منهنيك تفاوتي بين دو منطقه ديده نمي‌شود و مقايسه شاخص‌هاي تنوع گونه‌اي سيمپسون، شانون- واينر، بريلوئين، مك اينتاش و برگر- پاركر نشان داد كه بين دو منطقه ازنظر تنوع اختلافي وجود ندارد. شاخص‌هاي يكنواختي سيمپسون، كامارگو، اسميت و ويلسون و اصلاح‌شده ني همگي دلالت بر عدم تفاوت دو منطقه از نظر يكنواختي بوده و اختلاف بين دو منطقه ازنظر آماري بدون معني مي‌باشد.

The pasture is a land which covered by plants at least in the growing season. Destroying of the land-cover by human or animal's factors in past years caused doing a research about a survey on pasture changes during the time. In this study, by a random systematic- sampling statistical scheme on three parallel 150 meters, the land cover, plant diversity richness and soil characteristics of enclosed and under grazing areas of Dehno rangelands in Bardsir, Kerman, were evaluated. Sampling was done from 45 quadrats in enclosed and 45 quadrats inside grazing areas. The result of species biodiversity showed that 21 species present inside the enclosed area while only 16 species were in grazing area. Also the result of land cover percent between closed and under grazing area reviled that only one species showed significancy which was stipa arabica. From the density point of view between grazing area and enclosed area, only two species stipa arabica and Zygophyllum atriplicoides were significant. From the present point of view, three species including Artemisia sieberi, Stipa arabica and Zygophyllum atriplicoides were significant at 5% level. However, no significances observed in mean of electrical conductivity, soil acidity, the amounts of lime, calcium and magnesium, total calcium, magnesium and sodium between grazing and enclosed area. Effect of soil compactness inside the enclosed area in the beginning of spring (start of grazing time) was significant than autumn season (end of grazing) at level of 1%. In addition results proved that effect of grazing season between grazing and enclosed area was significant at 5% level. The study of variety indexes showed that the Margalef”s species rich index inside the enclosed area was more than grazing area while based on Manhanicg’s index there was no differences between two areas. In addition, comparison of indexes of Simpson, Shanon Wieners, Brillouin, Mcintosh with Berger-Parker revealed that there was no difference between two areas from biodiversity point of view. The unity indexes of Simpson, Camargo, Smith and Wilson and corrected Nee's index showed that there was no difference between the unities of two areas and implicate the unity of areas. Finally, there was no difference between two areas from statistically view.

2/4/2017 12:00:00 AM

106

NE43

خانم فتوحي