كليدواژه فارسي :
جرائم تعزيري , مجازاتهاي اسلامي , فقه اماميه , مباني تعزير , مذاهب اربعه
كليدواژه لاتين :
Ta'zir Offenses , Islamic Punishments , Imamiyyah Jurisprudence , Basics of Ta'zir , Laws of Rashidun Caliphs
چكيده :
مجازاتهاي اسلامي از چهار بخش حدود، قصاص، ديات و تعزيرات تشكيلشده و بخش وسيعي از آن را مجازات تعزيري تشكيل ميدهد كه ميتواند نقش مؤثرتري در پيشگيري از وقوع جرم ايفا نمايد. در پژوهش حاضر، ضمن بررسي معنا، مفهوم، مصاديق، نوع جرم، نوع و ميزان مجازات تعزيري به بررسي ديدگاههاي فقها اعم از شيعه و اهل سنت پرداخته شده است. در اين ميان فقهاي اسلام، براي اعمال مجازات تعزيري دو ملاك ارتكاب معصيت و رفتار مفسده انگيز را در نظر گرفتهاند. همچنين در حقوق جزاي اسلامي اين دو موجب، بهعنوان ملاكي براي اعمال مجازات تعزيري قرار داده شده است. حقوقدانان، ارتكاب حرام يا ترك واجبي را مشمول تعزير دانسته¬اند كه جزو مجازات حدّي نباشد. ملاك دوم قابلاعمال در مجازات تعزيري، مفسدهي اجتماعي يا فردي كه مخلّ نظم عمومي يا اجتماعي باشد؛ همچون تخلّفات راهنمايي و رانندگي است. با توجه به بررسيهاي صورت گرفته در قانون مجازات، مشاهدهشده كه هماهنگ با تحوّلات جامعه مجازات تعزيري نيز در دست تغيير و تبدّل قرار گرفت و به تصويب مجازات تعزيري در قانون مجازات سال 1392 انجاميد. در ادامه به بررسي مكتب كيفري عدالت ترميمي بهعنوان يكي از ابتكارات كشورهاي غربي، پرداختهشده است. درنهايت، با توجه به اختيارات وسيع حاكم اسلامي و قابليت انعطافپذيري تعزيرات، امكان اعمال برنامههاي عدالت ترميمي تحت مجازات تعزيري كه نقش عمدهاي در پيشگيري جرم دارد، منتج شد. ارائه يشنهادهايي جهت انطباق مجازات تعزيري و برنامهي عدالت ترميمي از ابتكارات اين پاياننامه است كه در هيچيك از مطالعات پيشين صورت نگرفته است.
چكيده انگليسي :
Islamic punishments consist of four categories: Hudud, Qisas, Diya, and Ta'zir1. Among them, ta'zir constitutes a large part of the punishments, which can play a more effective role in preventing the occurrence of crime. In addition to reviewing the meaning, concept, instances, types, and extent of Ta'zir as well as the types of crimes, the present study investigates the viewpoints of Shia and Sunni faqihs2. When deciding about administering ta'zir punishments, Islamic faqihs consider two factors: the act of disobedience and the corrupted behavior. Furthermore, in Islamic Criminal Law, these two factors are also regarded as the criteria for administering Ta'zir punishments. From the jurists' viewpoint, doing Haram (forbidden) acts and avoiding Wajib (obligatory) acts, not categorized under Hodud punishment, are considered ta'zir. The second criterion which can be taken into account in the punishment of ta'zir is the individual or social corruption, which, like traffic offences, may be a breach of public or social discipline. According to the investigations conducted in the Criminal Law, it was found that ta'zir punishments had changed in accordance with the social developments and were finally enacted in the Criminal Law, 2013. Further, in the present study, the Criminal School of restorative justice, as one of the initiatives of Western countries, is investigated. Ultimately, given the broad authorities of Islamic ruler and the flexibility of ta'zir, the possibility of implementing restorative justice programs under ta'zir punishments is examined. Offering some suggestions for adapting ta'zir punishments and restorative justice programs can be regarded as the innovation of the thesis, since it is not addressed in any of the previous studies.
