ارائه الگو‌ي مديريتي ارزش‌گذاري اقتصادي كاركردهاي منابع آب (مطالعه موردي: رودخانه زاينده‌رود)

Presenting a Management Model for Economic Valuation of Water Resources Functions (Case Study: Zayanderud River)

فهيمي الهه Fahimi Elahe

فتاحي اردكاني احمد Fatahi Ardakani Ahmad

فهرستي‌ثاني مسعود Fehresti Sani Masoud , شاكر اردكاني ايمان Shakr Ardakani Iman

مهندسي كشاورزي - اقتصاد كشاورزي گرايش اقتصاد منابع طبيعي و محيط زيست

كشاورزي و منابع طبيعي

اقتصاد كشاورزي

117ص

رودخانه‌ي زاينده‌رود , تمايل به پرداخت , اقتصاد محيط‌زيست , ارزش‌گذاري مشروط , كاركردهاي منابع آب , روش پسماند

Zayande rud river , Willingness to pay , Environmental economics , Contingent valuation , Water resource functions , Residual Method

آب گران‌بهاترين ثروتي است كه در اختيار بشر قرارگرفته است، به‌خصوص در مناطق خشك كه سطح وسيعي از كشور ما را در برگرفته است. با توجه به اقليم خشك كشور و با در نظر گرفتن خشك‌سالي‌هاي اخير اهميت آب به‌عنوان يك نهاده حياتي بيش‌ازپيش مشخص مي‌شود، بنابراين استفاده از ابزارهاي اقتصادي همچون ارزش اقتصادي آب در تخصيص بهينه آب بين مصارف مختلف و توجيه اقتصادي طرح‌هاي آبي بسيار مفيد است. هدف اصلي مطالعه حاضر برآورد ارزش آب زاينده‌رود براي كاركردهاي استفاده‌اي و غير استفاده‌اي از ديدگاه شهروندان شهر اصفهان است كه با استفاده از روش ارزش‌گذاري مشروط و پرسشنامه دوگانه دوبعدي و با بهره‌گيري از روش ميشل و كارسون و تكميل 500 پرسشنامه توسط پاسخ‌گويان و تجزيه‌وتحليل اطلاعات جمع‌آوري شده توسط نرم‌افزار شازم صورت گرفته است. هم‌چنين برآورد ارزش آب در بخش كشاورزي براي محصولات گندم و جو در شرق اصفهان شبكه آبشار و روددشت و در نه بخش با استفاده از روش پسماند انجام شد. ارزش آب در بخش صنعت نيز براي صنعت فولاد و مباركه اصفهان با استفاده از روش هزينه تمام‌شده برآورد گرديد. نتايج نشان مي‌دهد متوسط تمايل به پرداخت هر خانوار 6/3 نفري در سال 1396 براي كاركرد استفاده‌اي ماهيانه 29943 ريال، براي كاركرد غير استفاده‌اي ماهيانه 41216 ريال مي‌باشد. اين در حالي است كه ارزش هر مترمكعب آب در بخش كشاورزي در سال 1394 براي محصول گندم در شبكه آبشار 6/1191 ريال و براي شبكه روددشت 38/2033 ريال و براي محصول جو در شبكه آبشار 76/308 ريال و براي شبكه روددشت 56/210 ريال برآورد شده است. علاوه بر اين ارزش به‌دست‌آمده براي هر مترمكعب آب براي صنايع فولاد و مباركه اصفهان برابر 764000 ريال برآورد شده است؛ بنابراين، پيشنهاد مي‌شود با فراهم كردن زمينه‌هاي آموزشي و افزايش سطح آگاهي شهروندان به‌ويژه در افراد با سطح تحصيلات پايين در خصوص كاركرد منابع آبي، زمينه افزايش تمايل به پرداخت را فراهم آورد. همچنين پيشنهاد مي‌شود ترغيب كشاورزان به كاشت محصول گندم، مي‌تواند موجب افزايش درآمد كشاورزان و بازدهي بالاتر آب در بخش كشاورزي شهرستان گردد.

Water is the most valuable wealth that has been available to the human, especially in arid areas that cover a large part of our country. Considering the dry climate of the country and taking into account recent droughts, the importance of water as a vital input is more pronounced. Therefore, it is very useful to use economic tools such as water economic value for optimal allocation of water among different uses and economic justification of water projects. The main objective of the present study is to estimate the value of Zayanderoud water for use and non-use functions from the viewpoint of citizens of Isfahan that has been achieved using conditional valuation method, two-dimensional double questionnaire using Michel and Carson method, completing 500 questionnaires by respondents and analyzing information collected using software Shazam. Also water value was estimated in the agriculture sector for wheat and barley products in East of Isfahan, Abshar and Rouddasht networks and in nine districts using waste method. Also the value of water was estimated in the industry sector for Steel and Mobarakeh industries of Isfahan using the cost method. The results show that the average willingness to pay for each household of 3.6 members in 2017 for the monthly use function is 29,943 Rials, and 41,216 Rials for the monthly non-use function. While, the value of one cubic meter of water in the agriculture sector in 2015 for wheat product in Abshar network has been estimated 1191/6 Rials and 2033/38 Rials for Rouddasht network and for barley product in Abshar network has been estimated 308/76 Rials and 210/56 for Rouddasht network. In addition, the value obtained for each cubic meter of water for Steel and Mobarakeh industries of Isfahan has been estimated 764,000 Rials. Therefore, it is suggested to provide the ground of the willingness to pay by providing training grounds and increasing the level of awareness of citizens, especially low-educated individuals, regarding water resources' functions. It is also suggested that encouraging farmers to plant wheat can increase farmers' revenue and water efficiency in the agriculture sector of the city.

10/7/2017 12:00:00 AM

33

AE 2

خانم فتوحي