چكيده :
چكيده
دوران پر¬فرازونشيب نوجواني، دوره گذر از كودكي به بزرگسالي مي¬باشد و گاهي با تناقض و پرخاش همراه است. مي¬توان از خودزني به¬عنوان يكي از رفتارهاي ناهنجار اين دوران نام برد؛ و به دليل ماهيت آسيب¬رسان آن، مطالعه در اين زمينه حائز اهميت است. خودزني را مي¬توان آسيب عمدي به بدن، بدون قصد خودكشي تعريف نمود. به¬صورت كلي پژوهش حاضر در پي بررسي تجربه زيسته نوجوانان داراي سابقه خودزني و بهصورت جزئي، باهدف بررسي تجربيات عاطفي، شناختي، رواني، آسيب¬هاي جسماني و عوامل خانوادگي مؤثر بر خودزني نوجوانان انجام پذيرفت. جمعيت موردمطالعه شامل كليه نوجوانان 18-12 سال شهر كرمان كه در سال 1400 تجربه اقدام به خودزني داشتند، بود؛ روش نمونه¬گيري مبتني بر هدف و ملاك ورود به نمونه نيز داشتن حداقل يكبار سابقه خودزني بود. اين پژوهش با روش پديدارشناسي و با رويكرد مضموني به بررسي تجربه زيسته نوجوانان داراي سابقه خودزني پرداخته است و داده¬هاي پژوهش با استفاده از روش پديدارشناسي توصيفي (كلايزي) مورد تجزيهوتحليل قرار گرفته است. با انجام ده مصاحبه پژوهش به حد اشباع رسيد و تعداد 49 كد مفهوم اوليه كه بيانگر تجربه زيسته نوجوانان داراي سابقه خودزني بود، استخراج گرديد؛ در ادامه مفاهيم مشابه و نزديك به هم در 15 مقوله عمده و 5 مقوله اصلي جايگذاري گرديد كه عبارتاند از:1- ويژگي¬هاي فردي (برون¬گرايي، روان¬رنجوري، گشودگي به تجربه) 2- عوامل خانوادگي مؤثر (خانواده، محيط زندگي) 3- ويژگي¬هاي مربوط به دوران بلوغ (ويژگي¬هاي شناختي، ويژگي¬هاي عاطفي) 4- اختلالات باليني (سلوك، اختلالات خلقي، اختلالات انفجاري متناوب، اختلالات اضطرابي و الگوي باليني شخصيت) 5- احساسات مرتبط با خودزني (احساس قبل از اقدام به خودزني، احساس بعد از اقدام به خودزني). رفتار خودزني براي هر فرد كاركردهاي متفاوتي دارد و شناخت اين كاركردها مي¬تواند درمانگران را در تشخيص شيوه درمان و نحوه برخورد با افراد مبتلا، كمك نمايد. برخي از اين كاركرد¬ها عبارتاند از: تنظيم هيجاني، فرار از خودكشي، جلبتوجه، طلب ترحم، نمايش شجاعت، فرار از روزمرگي.
چكيده انگليسي :
Abstract
The ups and downs of puberty are the passage from childhood to adulthood and are sometimes associated with contradictions and aggression. Self-harm can be mentioned as one of the abnormal behaviors of this period;And because of its harmful nature, it's important to study in this area. Self-mutilation can be defined as intentional injury to the body without the purpose of suicide.In general, the present study sought to examine the lived experience of adolescents with a history of self-harm, It was done in detail with the aim of examining the emotional, cognitive, psychological experiences, physical injuries and family factors affecting adolescents' self-mutilation.The study population included all adolescents aged 12-18 years in Kerman who had attempted suicide in 1400 . the sampling method was purpose-based. and the criterion for entering the sample was to have at least one history of self-harm. This research has studied the lived experience of adolescents with a history of self-harm with a phenomenological method and a thematic approach, and the research data have been analyzed using a descriptive (Klaizi) phenomenological method.After conducting ten interviews, the research was saturated and 49 primary concept codes were extracted, which represented the lived experience of adolescents with a history of self-harm; Then, similar and close concepts were placed in 15 major classes and 5 main categories,which are: 1- Individual characteristics (extraversion, Neuroticism, openness to experience) 2- Effective family factors (family, living environment) 3- maturity-related characteristics (cognitive characteristics, emotional characteristics) 4- Clinical disorders (behavior, mood disorders, intermittent explosive disorders, anxiety disorders and clinical pattern of personality) 5- Emotions related to self-harm (feeling before committing suicide, feeling after committing suicide). self-harming behavior has different functions for each person and recognizing these functions can help therapists in diagnosing treatment and how to deal with people with the disease.Some of these functions are: emotion regulation,Escape from suicide,Draw attention,ask grith,show courage,escape from routine life.
