بررسي وضعيت بيابان زايي دشت نمدان با استفاده از مدل ايراني IMDPA

Survey of Desertification Status of Namdan Plain Using IMDPA Iranian Model

نجفي علي najafi ali

قانعي بافقي مخمدجواد ghanei bafghi mohammad javad

كلانتري سعيده kalantari saeide

مديريت و كنترل بيابان

ارشد

كشاورزي و منابع طبيعي

مهندسي طبيعت

67ص

معيار اقليم , معيار كاربري اراضي , معيار پوشش گياهي , معيار آب

climate criteria , land use criteria , vegetation criteria , water criteria

تخريب زمين در مناطق خشك و نيمه¬خشك به¬وسيلۀ تغيير اقليم و فعاليت¬هاي انساني، شرايط را براي بيابان¬زايي فراهم مي-كند. به عبارت ديگر بيابان¬زايي روندي است كه سرزمين و منابعش را به سوي انهدام سوق مي¬دهد. هدف از اين تحقيق، بررسي وضعيت بيابان¬زايي دشت نمدان استان فارس توسط مدل IMDPA مي¬باشد. جهت انجام اين مطالعه، چهار معيار اقليم، پوشش گياهي، كاربري اراضي و آب به عنوان معيارهاي اصلي موثر بر فرآيند بيابان¬زايي براساس بازديد¬هاي ميداني و شرايط منطقه در نظر گرفته شد و امتيازدهي شاخص¬هاي اين چهار معيار بر اساس تأثير آن در شدت بيابان¬زايي طبق جداول مدل مذكور صورت گرفت. سپس با تلفيق نقشه¬هاي شاخص¬هاي مربوط به هر معيار از طريق روش ميانگين هندسي، نقشه¬ي شدت بيابان¬زايي چهار معيار، جداگانه بدست آمد و در مرحله آخر با تلفيق اين چهار نقشه، نقشه وضعيت شدت بيابان¬زايي دشت نمدان بدست آمد. ترسيم و تلفيق نقشه¬ها انجام گرفت. نتايج نشان داد به ترتيب معيارهاي پوشش گياهي با ارزش هندسي 68/2(كلاس بيابان¬زايي شديد)، كاربري اراضي با ارزش هندسي 47/2(كلاس بيابان¬زايي متوسط)، اقليم با ارزش هندسي 40/1(با كلاس بيابان¬زايي كم) و آب با ارزش هندسي 98/0(كلاس بيابان¬زايي كم) مهمترين عوامل بيابان¬زايي در اين مناطق مي¬¬باشند. همچنين شاخص¬هاي افت سفره آب زيرزميني با كلاس بيابان¬زايي خيلي شديد، پوشش گياهي با كلاس بيابان¬زايي شديد، كاربري اراضي و خشكي با كلاس بيابان¬زايي متوسط به عنوان مهمترين شاخص¬هاي بيابان¬زايي و شاخص¬هاي بارش، خشكسالي، شوري و نسبت جذب سديم همگي با كلاس بيابان¬زايي كم به عنوان كم اهميت ترين شاخص¬هاي بيابان¬زايي شناخته شدند. به طور كلي دشت نمدان از نظر وضعيت بيابان¬زايي در كلاس متوسط بيابان¬زايي قرار گرفت. و در صورت ادامه روند برداشت كنوني از منابع طبيعي اين منطقه در سال¬هاي آتي شاهد افزايش كلاس بيابان¬زايي اين دشت و تبديل شدن به شدت بيابان¬زايي شديد خواهيم بود.

Land degradation in arid and semi-arid regions by climate change and human activities provides the conditions for desertification. In other words, desertification is a process that leads to the destruction of the land and its resources.The purpose of this study is to investigate the desertification status of Namdan plain in Fars province by IMDPA model.For this study, four criteria of climate, vegetation, land use and water were considered as the main criteria affecting the desertification process based on field visits and conditions of the region and scoring the indicators of these four criteria based on its effect. In the intensity of desertification according to the tables of the modelThen, by combining the characteristic maps related to each criterion through the geometric mean method, the desertification intensity map of four criteria was obtained separately, and in the last step, by combining these four maps, the desertification intensity map of Namdan plain Was obtained.Maps were drawn and combined. The results showed that the vegetation criteria with geometric value of 2.68 (severe desertification class), land use with geometric value of 2.47 (moderate desertification class), climate with geometric value of 1.40 (with desert class), respectively. Low fertility) and water with a geometric value of 0.98 (low desertification class) are the most important desertification factors in these areas.Also, indices of groundwater aquifer decline with very severe desertification class, vegetation with severe desertification class, land use and land with moderate desertification class as the most important indicators of desertification and precipitation indices, Drought, salinity and sodium uptake ratio with low desertification class were recognized as the least important indicators of desertification.In general, Namdan plain was in the middle class of desertification in terms of desertification status. And if the current trend of harvesting natural resources in this area continues in the coming years, we will see an increase in the desertification class of this plain and become a severe desertification.

9/8/2021 12:00:00 AM

362

NE84

علي نجفي