رويشي دوباره بررسي كيفي نحوه بازسازي ساختار خانواده بعد از مواجهه با مرگ ناشي از سرطان

Growing back: a qualitative study of how to family restructuring after facing with death caused by cancer

دهقان نيري فاطمه Dehghanniri Fateme

رضاپور ميرصالح ياسر Yaser Rezapour Mirsaleh

محمدپناه عذرا Ozra Mohammad Panah

مشاوره گرايش مشاورهي توانبخشي

كارشناسي ارشد

علوم انساني و علوم اجتماعي

مشاوره

107 ص

مرگ، سرطان، ساختار خانواده، بازسازي ساختار خانواده

cancer, family structure, family reconstructing, death

چكيده سرطان يكي از علت‌هاي مرگ و مير در جهان است. علي‌رغم پيشرفت‌هايي كه در درمان و بهبودي بيماران سرطاني اتفاق افتاده است و حدود يك سوم اين بيماران بهبود مي‌يابند اما همچنان سرطان و مرگ و مير ناشي از آن تاثيرات عميقي بر خانواده دارد. مرگ بر اثر سرطان، به عنوان يك مرگ تدريجي، از لحظه‌ي تشخيص اين بيماري تا زمان مرگ بيمار و حتي بعد از آن، تاثيرات عميقي بر ساختار خانواده بر جا مي‌گذارد. از اين رو هدف از پژوهش حاضر، بررسي كيفي نحوه‌ي بازسازي ساختارخانواده بعد از مواجهه با مرگ ناشي از سرطان مي‌باشد. جامعه آماري پژوهش حاضر شامل تمام خانواده‌هايي در شهر يزد در سال 1400، كه فرزند آن‌ها در اثر سرطان فوت شده است، بود. نمونه‌گيري به روش هدفمند انجام شد. براي جمع‌آوري داده از مصاحبه‌ي نيمه ساختاريافته، بر روي يكي از اعضاي خانواده‌اي كه فرزند خود را بر اثر بيماري سرطان از دست دادند، استفاده شد. بعد از مصاحبه با 8 خانواده، پاسخ‌ها به حالت اشباع رسيد و به‌منظور افزايش تنوع و غلظت مفهومي بيشتر نظريه، مصاحبه تا 10 مورد ادامه يافت. براي تحليل داده‌ها از روش داده بنياد و سه شيوه‌ي كدگذاري باز، محوري و انتخابي استفاده شد و در نهايت مدل پارادايمي بر اساس داده‌ها استخراج و طراحي شد. يافته‌هاي پژوهش حاضر نشان مي‌دهد تغيير ساختار خانواده از لحظه‌ي تشخيص بيماري سرطان اتفاق مي‌افتد. تغيير ساختار‌خانواده، به‌عنوان اولين تحول خانواده بعد از تشخيص بيماري و شروع روند درمان شناسايي شد كه اين تحول با جابجايي مرزهاي خانوادگي، تغيير در خرده نظام‌ها و نقش‌ها و نيز با تغيير در سازمان دروني خانواده، همراه بود. پذيرش، به‌عنوان اولين مرحله جهت همسو شدن با روند درمان براي خانواده و فرد بيمار مطرح شد. همچنين پذيرش مرگ بيمار براي بازماندگان، اولين مرحله در تلاش براي بازسازي ساختار خانواده بود علاوه بر موارد مطرح شده، عواملي همچون سطح خودمتمايز سازي اعضاي خانواده، ذهن‌آگاهي، وجود يا عدم وجود حمايت اجتماعي بر چگونگي تغيير و بازسازي ساختارخانواده بعد از تشخيص بيماري سرطان، تاثيرگذار بود. بر اساس يافته‌هاي پژوهش حاضر، بعد از مرگ بيمار عواملي همچون مثلث زدايي در اثر مرگ بيمار، فروپاشي خرده نظام‌ها در خانواده و عدم شكل گيري جوّ‌عاطفي بر ساختارخانواده و نحوه‌ي بر هم خوردن تعادل خانواده تاثيرگذار است. عواملي همچون نقش اعتقادات در پذيرش مرگ، تاثير ناتواني جسمي در پذيرش مرگ، پيش‌آگهي از مرگ و احساس كنترل موثر بر شرايط به عنوان تسهيل‌گران در پذيرش مرگ معرفي شدند. حفظ خرده نظام همسران به‌عنوان يكي از عوامل بسيار مهم و ضروري و شرط اصلي در بازسازي ساختار خانواده بعد از مواجهه با مرگ ناشي از سرطان مطرح شد. بر اساس تحليل داده‌هاي پژوهش حاضر، در خانواده‌هايي كه در صدد بازسازي ساختار خود، بعد از مواجهه با سرطان و مرگ ناشي از آن، هستند بازآفريني خرده نظام والدين، بازآفريني نقش‌ها و بازآفريني مجدد مرزها اتفاق افتاد.

Abstract Cancer is one of the reasons for death worldwide. Although there has been advances in the treatment of patients suffering from cancer from whom one third would be cured, cancer and the death resulting from it has deep effects on families. Death caused by cancer known as slow death leaves significant effects on the family structure from the begging of its diagnosis up to the moment the patient dies and even afterwards. Therefore, the aim of this study is a qualitative investigation of how to family reconstructing after facing with death caused by cancer. Statistical population of this study consists of all the families in the town of Yazd whose children have died from cancer. A purposive sampling has been employed in order to gather data. Semi structured interview was carried out over one of the members of the families who have lost their child due to cancer. After doing interview with 8 families, the answers reached to the point of saturation and in order to enhance the variety and conceptual concentration of the study, the interview went further up to 10 cases. Foundation data method and 3 other coding methods including open, axial and selective were used for data method and 3 other coding methods were used for data analyzing and finally paradigm models were extracted and designed on the basis of data. Research findings show that the change in the structure of the family begins immediately after diagnosing the cancer. The change in the family structure is the first event which happens in the phase of diagnosing and starting the treatment process. Acceptance is the first step for the family and patient to align themselves with the treatment process. Besides, the acceptance of the patient’s death for the living is the first phase for trying to reconstruct the family construction. In addition to what was mentioned, there are some parameters such as self-differentiation between family members, mindfulness, existence or absence of social support which influence the state of choosing and reconstructing the family structure after diagnosing the cancer. Based on the current study’s finding, after the death, elements like di-triangulation due to the patient’s death, the collapse of subsystems in the family and lack of shaping emotional atmosphere affect the family structure and the way of spoiling family balance after the death of the patient. Parameters such as the role of beliefs in accepting death, the influence of physical disability in accepting death, death anticipation and the feeling of effective control on the situation are introduced as facilitators for acceptance of death. Preserving spousal subsystem was discussed as one of the significant and essential factors and main condition in family reconstruction after facing with death resulting from cancer. Due to the data analysis of the current study, reconstructing of parental subsystem, roles and borders happen in families who are trying to recreate themselves after facing with cancer and the death coming from it.

3/3/2022 12:00:00 AM

411

C79

فاطمه دهقان نيري