كليدواژه فارسي :
پهنه بندي سيل , خطر سيل , نقشه هاي گوگل , نرمافزار خبره
چكيده :
در سال¬هاي اخير، رشد شهرهاي واقع در حاشيه رودخانه¬ها كه ناشي از افزايش تمركز جمعيت و سرمايه بوده موجب شده تا ساكنين و دارايي¬هاي موجود در منطقه، در معرض خطر سيل باشند. از اينرو پديده سيل يكي از رويدادهاي جدي هيدرو اقليمي و از جديترين بلاياي طبيعي است كه مستلزم بررسي علل بروز و افزايش آن و همچنين ارائه راهكارهايي براي كاهش خطرات سيل است. با تعيين محل داراي پتانسيل بالاي سيلاب به نوعي ميتوان يك ارزيابي كلي از وضعيت سيلخيزي منطقه بدست آورد. لذا در تحقيق حاضر اقدام به مدلسازي گسترش سيلاب با استفاده از طراحي نرمافزار آنلاين تحت وب با قابليت پهنهبندي مناطق با پتانسيل سيلخيزي از طريق به كارگيري دادههاي DEM نقشه هاي گوگل شده است. براي اين منظور ابتدا بازه مورد نظر روي نقشه انتخاب ميگردد. سپس در هر مقطع انتخابي حداكثر سطح مقطع براي عبور جريان محاسبه ميگردد. سپس از روي ميانگين مقاطع در كل بازه و ويژگيهاي فيزيكي بازه انتخابي حداكثر دبي عبوري از بازه محاسبه ميگردد. با اين دبي پهنه ايمن گذر سيلاب روي نقشه مشخص ميگردد. براي دبيهاي بيش از دبي ايمن نرمافزار مقطع به مقطع به محاسبه پهنههاي در معرض خطر سيل ميپردازد و در نهايت نقشه اراضي متاثر از سيل در حاشيه بازه انتخابي ترسيم ميگردد. براي نمونه ابتدا مراحل آزمايش نرمافزار بر روي رودخانه خشك شيراز كه به درياچه مهارلو ميريزد مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج حاصل از پهنه بندي حداكثر سيلاب اندازه گيري شده در اين رودخانه نشان داد كه آب در جريان اين رودخانه در پنج نقطه خارج شده و محدوده متاثر از سيل در نواحي شهري حاشيه رودخانه مشخص شده است. پس از آن اقدام به بررسي واقعه سيل اكتبر 2011 در رودخانه شهر آيوتايا در كشور تايلند گرديد كه از اين واقعه تصاوير ماهوارهاي مناطق متاثر از سيل در دسترس بود. بررسي تصوير ماهوارهاي اين سيل در كنار بررسي نقشههاي توپوگرافي مسير عبور رودخانه حاكي از وقوع سيلابي با دبي اوج 4113.01 متر مكعب بر ثانيه ميباشد كه در مقايسه با دبي 4200 متر مكعب بر ثانيه ثبت شده از آن واقعه سيل 2.1 درصد اختلاف دارد. در صورتي كه اين سيلاب با وضعيت فعلي منطقه رخ بدهد پهنه سيل گيري شده در مقايسه با مساحت متاثر از سيل سال 2011 به ميزان 17.63 درصد اختلاف دارد ( كمتر گرديده است).
چكيده انگليسي :
In recent years, the growth of riparian cities, due to increase in population, has caused the
residents and assets in the region to be at risk of floods. Hence, flood phenomena are one of
the serious hydro-climatic events and one of the most serious natural disasters, which requires
the investigation the causes of its occurrence and increase, as well as providing solutions for
reducing the risks of floods. By determining for the submergible area by flood, a general
assessment of the region's flood situation can be achieved. Therefore, in this research, flood
spreading modeling was designed using web-based software with capability of zoning
submereged areas by Google Maps DEM data. For this purpose, at the first a specified interval
of a river is selected on the map. Then, at each selected section, the maximum cross-sectional
area for passing flow is calculated. Then, the average of the cross-section area for the total
interval and the physical properties of the selected river interval, the maximum flow rate is
calculated. For this flow rate, the safe area of the flood is marked on the map. For greater flow
rate, softwares determined the areas at risk of flooding abd ultimately the flood risk map is
specifued. For example, the software was applied for a seasonal river In Shiraz, which sinks to
the Maharlu Lake. The results zoning of the maximum peak flow rate measured in this river
showed that water overflew its bank along the river at five points and the urban area affected
by the flood has been identified. Afterward, the October 2011 flood event of Lootaya River in
Thialand was investigated, where satellite images of the flood-affected areas were available.
Investigation of the satellite image of this flood along with the survey of topographic maps of
the river route indicated peak discharge of the flood was 4113.01 m3/s, which differed as 2.1
percent as compared to a record of 4200 m3/s (real measured peak flow). If the flood occurs
with the current situation in the area, the flooded area decreased by 17.63% compared with the
.submerged area in 2011
