اثر مواد خام گياهي و بيوچار آن در شرايط تنش خشكي بر گلرنگ

Effect of herbal raw materials and its biochar on safflower Under drought conditions

زماني علي Zamani Ali

عزيزيان ابوالفضل azizian abolfazl

سلطاني گردفرامرزي سميه soltan geradfaramarzi somayeh

علوم و مهندسي آب گرايش آبياري و زهكشي

كارشناسي ارشد

كشاورزي و منابع طبيعي

علوم و مهندسي آب

77 ص

آبياري بخشي ريشه , اصلاح كننده , عملكرد و اجزاي عملكرد , گلرنگ

partial root irrigation , modifier , yield and yield components , safflower

تنش خشكي از مهم‌ترين تنش¬هاي غيرزنده و عوامل محدودكننده توليد محصولات كشاورزي است. اين مشكل كاربرد نهاده‌هايي براي حفظ آب را ضروري كرده است. موادخام گياهي و بيوچار حاصل از آن جز اصلاح كننده‌هاي حافظ آب محسوب مي‌شود. براي بررسي اثر كاربرد مواد خام گياهي و بيوچار حاصل از آن بر گلرنگ، پژوهشي در سال زراعي 1401-1400 در ايستگاه تحقيقاتي دانشگاه اردكان (با طول جغرافيايي 53 درجه و 48 دقيقه شرقي و عرض جغرافيايي 32 درجه و 20 دقيقه شمالي و ارتفاع 1040 متر از سطح دريا) انجام شد. اين آزمايش به‌صورت فاكتوريل و در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار اجرا شد. فاكتورهاي اين پژوهش شامل كاربرد اصلاح‌كننده با منشاء گياهي (به‌صورت مواد خام از پوست گردو، پسته و بادام و بيوچار حاصل از آن) در سه سطح (10 تن در هكتار مواد خام گياهي و 10 تن در هكتار بيوچار) و روش كم آبياري در چهار سطح (آبياري كامل به عنوان شاهد، 50 درصد آبياري كامل، آبياري بخشي ثابت ناحيه ريشه، آبياري بخشي متناوب ناحيه ريشه) با استفاده از سيستم نوارهاي آبده (تيپ) بود. نتايج نشان داد كه اثر تيمارهاي آزمايش بر تمامي شاخص‌ها در سطح احتمال 1 درصد معني‌دار بود (p≤0.01). همچنين نتايج حاكي از آن بود كه عملكرد دانه با تيمار آبياري كامل بيش‌ترين مقدار (2/2552 كيلوگرم در هكتار) و با آبياري بخشي ثابت ناحيه ريشه كم‌ترين ميزان (4/1554 كيلوگرم در هكتار) را داشته است. در مقايسه تيمارهاي اصلاح¬كننده عملكرد دانه در اثر كاربرد مواد خام گياهي به بيشينه خود به مقدار 1712 كيلوگرم در هكتار رسيد. مقادير عملكرد بيولوژيك گلرنگ نيز در آبياري كامل و تيمار كاربرد مواد خام به ترتيب با مقادير 7420 و 5/5992 كيلوگرم در هكتار بيشينه بود. هم‌چنين مقادير عملكرد روغن گلرنگ نيز در آبياري كامل و تيمار كاربرد مواد خام به ترتيب با مقادير 99/593 و 71/446 كيلوگرم در هكتار بيشينه بود. به علاوه مقادير درصد روغن گلرنگ نيز در آبياري كامل و تيمار كاربرد مواد خام به ترتيب 23 و 22 درصد حداكثر بود. نتايج بدست آمده نشان داد استفاده از مواد خام گياهي و روش آبياري كامل بيش‌ترين اثر افزايشي را نسبت به بيوچار و تيمار بدون اصلاح كننده در شرايط تنش خشكي بر شاخص عملكرد و درصد روغن گلرنگ داشته است. نتايج هم‌چنين نشان داد در مجموع استفاده از مواد خام گياهي منجر به توليد بيش‌تر بذر و روغن در گلرنگ شده است. دليل احتمالي اين امر حفظ بيش‌تر رطوبت در خاك با كاربرد مواد خام در مقايسه با بيوچار است.

Drought stress is one of the most important abiotic stresses and limiting factors in agricultural production. This problem has necessitated the use of water conservation amnedments. Plant raw materials and the its biochar are applied as water conservation amendments. In order to investigate the effect of the use of plant raw materials and its biochar on safflower, a research was carried out in 2021-2022 at the research station of Ardakan University (with longitude of 53 degrees 48 minutes east and latitude 32 of degrees20 minutes north and altitude of 1040 metersabove sea level) was performed. This experiment was carried out factorially and in the form Compelet Randomized Block Design s in repetition. The experimental factors included the application of plant-based amendments (in the form of raw materials from walnut and pistachio residuals and the its biochar) at three levels (15 tons per hectare of plant raw materials and10 tons of biochar) and deficit irrigation method in four levels (full irrigation (FI) as control,50% of full irrigation (0.5FI), fixed partial root zone drying (FPRD), alternate partial root zone drying (APRD) using tape irrigation system). The results showed that the effect of experimental treatments on all traits was significant at the% 1 probability level (p≤0.01). Also, the results also indicated that the seed yield in the FI treatment was the highest (2552/7 kg/ha) and with the FPRD, was the lowest (1554/4 kg/ha). Also, the grain yield reached its maximum value of 1712 kg per hectare due to the use of raw plant materials. The values of biological yield of safflower were also maximum in FI and raw material application treatment with the values of 7420 and 5992/5 kg per hectare, respectively. The obtained results showed that the use of plant raw materials and the FI method had the greatest enhancing effect compared to biochar and treatment without amendment in drought stress conditions on the yield and safflower oil percentage. The results also showed that the use of plant raw materials has led to more seed and oil production in safflower. The possible reason for this is more moisture reservation in the soil by using raw materials compared to the biochar.

10/9/2023 12:00:00 AM

530

WSE16

علي زماني