پهنه‌بندي مناطق مستعد به‌منظور استفاده از انرژي‌هاي نو (مطالعه موردي: استان يزد)

Zoning of Prone Area to Use Renewable Energy (Case Study: Yazd Province)

مؤمن‌زاده زهره Momenzade Zohreh

كلانتري سعيده Kalantari Saeede

تازه مهدي Tazeh Mehdi , تقي زاده مهرجردي روح‌اله Taghizadeh Mehrjerdi Ruhollah

مديريت و كنترل بيابان

كشاورزي و منابع طبيعي

مهندسي طبيعت

113ص

پهنه بندي , انرژي خورشيدي , انرژي بادي , فرايند تحليل سلسله مراتبي , استان يزد

zoning , solar energy , wind energy , AHP , Yazd Province

در دسترس بودن انرژي ارزان و فراوان با حداقل مخاطرات زيست¬محيطي و اكولوژيكي مرتبط با توليد و استفاده از آن، يكي از مهم‌ترين عوامل در بهينه¬سازي كيفيت در كشورهاي در حال توسعه هست. ازآنجاكه اكثر مناطق كشور بر اساس تقسيم‌بندي‌هاي اقليمي جزء مناطق خشك ¬و نيمه¬خشك به¬حساب مي¬آيد در صورت تكيه بر انرژي حاصل از نيروگاه¬هاي آبي و حرارتي به‌عنوان منابع توليد برق در اين مناطق، ممكن است كشور با كمبود توليد برق مواجه شود. منابعي نظير باد، خورشيد، جزر و مد و ژئوترمال به‌عنوان نمونه‌هايي از ذخاير تجديدپذير مي¬باشند. در اين ميان انرژي خورشيدي به‌عنوان منبع اصلي تمامي ذخاير انرژي داراي نقش تعيين‌كننده‌اي هست. لذا در اين تحقيق، از قابليت روش تحليل سلسله مراتبي براي تعيين مناطق مستعد استان يزد به¬منظور استفاده از انرژي¬هاي خورشيدي و بادي استفاده شده است. نخست عوامل مؤثر در پهنه¬بندي مناطق مستعد (اقتصادي- اجتماعي، فيزيوگرافي و بيوفيزيكي، اقليمي، زمين‌شناسي و ژئومرفولوژي) شناسايي و وزن هركدام از معيارها، پس از تكميل پرسشنامه¬ي مقايسه زوجي از سوي كارشناسان، به¬وسيله فرايند تحليل سلسله مراتبي مشخص شد. پهنه¬بندي، بر اساس ميزان وزن¬هاي هركدام از عوامل مؤثر در پهنه¬بندي استان و با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي انجام شد كه معيارهاي اقليمي با وزن نسبي 48/0 و 44/0 به ترتيب در پهنه¬بندي خورشيدي و بادي مهم‌ترين عوامل هستند. همچنين براي پهنه¬بندي پتانسيل مناطق مستعد، نقشه¬هاي نهايي به¬دست¬آمده از منطقه در 4 كلاس قرار گرفت. به‌طوركلي نتايج اين تحقيق حاكي از آن است كه 21/21 درصد در محدوده بسيار مطلوب، 46/34 درصد در محدوده مطلوب، 23/21 درصد در محدوده متوسط و 23/21 درصد از كل مساحت استان در محدوده نامطلوب و بسيار نامطلوب از لحاظ پتانسيل انرژي خورشيدي قرار گرفته¬اند، همچنين از لحاظ پتانسيل انرژي بادي 37/7 درصد در محدوده بسيار مطلوب، 50/27 درصد در محدوده مطلوب، 54/44 درصد در محدوده متوسط و 57/20 درصد از كل مساحت استان در محدوده نامطلوب و بسيار نامطلوب قرار¬گرفته¬اند.

Availability of cheap and abundant energy with minimum risk in environmental and ecological related to production and it using, that is one of the most important factors in Quality optimization in developing countries. Since the -most of country based on climatic divisions is arid and semi-arid, and increasing intensity of droughts in recent years Increases the importance of the - topic, the reliance on hydro and thermal energy as a source for electricity generation in the areas, it may confront water deficit, the country faces a shortage of electricity production. Resources such as wind, solar, tides and geothermal are as examples of renewable resources. The solar energy as main source of all energy resources I s a crucial role. In this study, Capabilities of Analytic Hierarchy Process (AHP) used to determine suitable areas in Yazd province in order to use solar and wind energy. According to the research goals, the first Effective factors in zoning prone areas (economic, social, physiographic and biophysical, climate, geology and geomorphology) identify and weighting each of the criteria, after completing the paired comparison questionnaire by experts, were determined by analysis process hierarchical. Zoning, based on the weight of each the factors in classification province was performed using geographic information system (Arc GIS), which measures the relative weight of 0.48 and 0.44, respectively. climate solar zoning are the most important factors. Also for zoning potential risk areas, the final maps were obtained from the zone in the 4th grade. Overall, the survey results indicate that %21.21 in the highly desirable area, %34.46 in the optimal range, medium range 21.23 percent and 21.23 percent of the total area of the province within the poor and very poor in terms of potential solar energy. In terms of wind energy potential in the range of 7.37 percent very favorable, % 27.50 in the optimal range, medium range 44.54 percent and 20.57 percent of the total area of the province are located in the poor and very poor.

12/6/2015 12:00:00 AM

55

NE18

خانم فتوحي