چكيده :
چكيده:
باد و پوشش گياهي نقش بسزايي در تعيين ديناميك و مورفولوژي تپه هاي ماسه اي در محيطـهاي بياباني دارد. وجود پوشش گياهي در سطح زمين با حفاظت از سطح خاك و تأثير بر شرايط حمل و نقل رسوبات حمل شده با باد، موجب ايجاد چشم انداز بادي طي واكنشي طبيعي با ايجاد پديدۀ نبكا در مناطق بياباني ميشود؛ اين فرايند براي خنثي كردن تنش فرسايش بادي در اين مناطق به وقوع مي پيوندد. هدف از انجام اين پژوهش بررسي ارتباط مورفولوژي گونه هاي گز، اسكمبيل و كهور ايراني با خصوصيات مورفومتري نبكاهاي شهرستان ريگان كرمان است. بدين منظور ابتدا به روش ترانسكت و به صورت تصادفي، شاخص¬هاي ارتفاع نبكا، ارتفاع گياه، قطر تاج پوشش و قاعده نبكا تعداد 44 نبكا داري گياه گز، 51 نبكا داراي گياه كهور و 38 نبكا داراي گياه اسكنيل در سال 1402 آمار برداري شد. در مرحله بعد ابتدا با استفاده از آزمون كولموگروف اسميرنوف نرمال بودن داده¬ها بررسي شد. سپس همبستگي پيرسون و رگرسيون ارتفاع و قطر تاج پوشش گياه با ارتفاع نبكا و قطر قاعده آن در نرم افزار SPSS مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه به ترتيب ميانگين ارتفاع و قطر قاعده نبكا داراي گز 3/1 و 2/3 متر، نبكا داراي كهور 9/0 و 5/4 و نبكاهاي داراي اسكنبيل 6/0 و 8/1 مي¬باشد. بنابراين مي¬توان نتيجه گرفت در نبكاهاي داراي كهور به نسبت ارتفاع، طول قاعده بيشتري نسبت به نبكاهاي داراي گز و اسكنبيل دارد. نتايج همبستگي شاخص¬هاي اندازه گيري شده نشان داد كه تمامي مورفولوژي گونه هاي گز، اسكمبيل و كهور با خصوصيات مورفومتري نبكاها معني دار است. نتايج رگرسيون بين ارتفاع گياه و ارتفاع نبكا نشان داد كه شيب تغيرات ارتفاع نبكا نسبت به تغييرات ارتفاع پوشش گياهي و قطر قاعده نبكا نسبت به تغييرات ارتفاع گياه در گياه گز بيشتر از دو گياه ديگر است. همچنين شيب تغييرات ارتفاع نبكا، نسبت به تغييرات قطرتاج پوشش گياه و شيب تغيرات قطر قاعده نسبت به تغييرات قطرتاج پوشش گياه در گياه اسكنبيل بيشتر از دو گياه ديگر مي¬باشد.
كلمات كليدي: همبستگي پيرسون، رگرسيون خطي، ارتفاع گياه، ارتفاع نبكا
چكيده انگليسي :
Abstract
Wind and vegetation play an important role in determining the dynamics and morphology of sand dunes in desert environments. The presence of vegetation on the ground by protecting the surface of the soil and the impact of the transportation conditions of the wind -transport sediments cause the wind landscape during a natural reaction by creating a nebkha phenomenon in desert areas;
This process is done to neutralize the wind erosion stress in these areas.. The purpose of this study is to investigate the relation of the morphology of Tamarix and Calligonum comosum and Prosopis cineraria Species with the morphometric properties of the nebkha of Reagan city of Kerman. Therefore, for this purpose, firstly, by transect method and randomly, the height of the nebkha, the height of the plant, the diameter of the canopy and the base of the nebkha, 44 Tamarix nebkha, 51 Prosopis cineraria nebkha, and 38 Calligonum comosum nebkha . In the next step, the normality of the data was checked using the Kolmogorov-Smirnov test.. Then Pearson's correlation and regression of the height and diameter of the canopy of the plant with the height of the nebkha and the diameter of its base were investigated The results showed that the average height and diameter of the Nabka rule has 1.3 and 3.2 meters, Nabka has 0.9 and 4.5, and Nebkas with 0.6 and 1.8. The results showed that the average height and diameter of the base of Tamarix nebkha are 1.3 and 3.2 meters, Prosopis cineraria nebkha 0.9 and 4.5, and Calligonum comosum nebkha 0.6 and 1.8, respectively... Therefore, it can be concluded that, in relation to the height, the length of the base is greater in the nebkhas with Prosopis cineraria compared to the nebkhas with Tamarix and Calligonum comosum. The correlation results of the measured indices showed that all the morphology of Tamarix and Calligonum comosum and Prosopis cineraria species are significant with the morphometric characteristics of Nebkas.. The results of regression between the plant height and the height of nebkha showed that the slope of the height of the nebkha is greater than that of the plant height and the diameter of the nebkha base compared to the plant height changes in the plant. Also, the slope of changes in the height of the nebkha compared to the changes in the canopy diameter and the slope of the changes in the diameter of the base compared to the changes in the diameter of the plant canopy are higher in the Calligonum comosum than the other two plants.
Keywords: Pearson correlation, linear regression, plant height, nebkha height.
