تفكيك منابع انتشار آلودگي هواي كلان شهرها با استفاده از ضرايب انتشار (مطالعه موردي: شهر اصفهان)

Separating emission resources of air pollution and in metropolitan using diffusion coefficients method (Case study: Isfahan city )

بيدكاني بختياروند سميرا Bidakani Bakhtiarvand Samira

علوي كامليا Alavi Camelia

سياحتي غلامرضا Siahati Gholam reza

علوم و مهندسي محيط زيست گرايش ارزيابي و آمايش سرزمين

كشاورزي و منابع طبيعي

علوم و مهندسي محيط زيست

176ص

آلودگي هوا , كلان شهر اصفهان , منابع متحرك , منابع ساكن , ضرايب انتشار

Air pollution , Isfahan metropolis , Mobile sources , Stationary sources , Emission coefficient

آلودگي هوا به¬عنوان معضلي زيست¬محيطي در كلان¬شهرها همواره مورد بحث بوده است. جمعيت رو به رشد شهري، وجود كارخانجات و صنايع، خودروهاي فرسوده و آلاينده، رشد روزافزون وسايل نقليه از جمله خودروهاي شخصي به چرخه حمل¬ونقل به¬عنوان يكي از عوامل تاثيرگذار در آلايندگي شهرهاي بزرگ همچون اصفهان همواره مطرح بوده است؛ لذا اولين گام اصلي جهت مديريت آلودگي هوا در اين قبيل شهرها، شناسايي و تعيين سهم هر آلاينده در توليد آلودگي است. منابع توليد¬كننده آلودگي شامل منابع ساكن (واحد¬هاي با كاربري¬هاي مختلف مثل خانگي، عمومي، كشاورزي، نيرو¬هاي مسلح، واحد¬هاي صنعتي كوچك، حمل¬و¬نقل، نيروگاه¬ها و صنعت) و منابع متحرك (خودرو¬هاي سبك شخصي، وانت¬بار، تاكسي، ميني¬بوس، اتوبوس¬هاي خصوصي و دولتي، موتورسيكلت و كاميون) ميباشند. مدل ضرايب انتشار، به¬عنواني مدلي كارآمد جهت سهم¬بندي منابع آلاينده هواي اصفهان در سال 1396، جهت انجام اين پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است. نتايج بهدست آمده از به-كارگيري اين مدل نشان مي¬دهد كه با وجود صنعتي بودن استان، انتشار آلودگي منابع متحرك بيشتر از ثابت است؛ به¬طوريكه ميزان 37/97 درصد وزني كل آلاينده¬هاي اصفهان را منابع متحرك و تنها 63/2 درصد را منابع ثابت تشكيل مي¬دهند. ذرات معلق با 43/47 درصد، بيشترين درصد وزني آلايندگي هوا را در مقايسه با ساير آلاينده¬ها در كلان¬شهر اصفهان دارد كه 7/99 درصد اين ميزان مربوط به منابع متحرك و كمترين ميزان انتشار منابع ساكن (3/0 درصد) مربوط به اين آلاينده است. كربن مونوكسيد با 06/24 درصد، اكسيدهاي نيتروژن با سهم 73/13 درصد، اكسيد¬هاي گوگرد با 69/11 درصد و هيدروكربنها با 09/3 درصد بهترتيب در رتبههاي بعدي آلايندگي شهر اصفهان قرار دارند. براي تمامي آلايندههاي مورد بررسي، سهم منابع متحرك در توليد آلايندگي بيشتر از منابع ثابت است.

Air pollution has been discussed as an environmental problem in metropolises. The growing urban population, existence of factories and industries, worn out and polluting vehicles, the growing increase of vehicles, including personal vehicles, into the transportation cycle has been one of the major factors contributing to pollution of large cities such as Isfahan, For this reason, the first main step for air pollution management in these cities is identify and determine the contribution of each pollutant to the production of pollution. Sources of contamination are include stationary sources (Units with different usage such as home, public, agriculture, armed forces, small industrial units, transport, power plants and industry) and mobile sources (Personal car style, Pickup truck, taxi, minibus, private and government buses, motorcycles and trucks). Emission coefficient model has been used in this study as an effective model for contribution of Isfahan's air pollutants resource in the year 2017. The obtained results of this model show that despite the industrialization of the Isfahan province, the emission of contaminated mobile sources is more than stationary sources. The weight of total Isfahan pollutants mobile sources is 97.77% while only 2.63% is related to stationary sources. Suspended particles with 47.43% have the most weight percentage of air pollution in comparison to other pollutants in Isfahan metropolis, which 99.7% is related to mobile sources and have the least emission amount of stationary sources (0.3%). Carbon monoxide with 24.06%, nitrogen oxides with 13.73%, sulfur oxides with 11.69%, and hydrocarbons with 3.97% were in the next pollutants in Isfahan, respectively. For all pollutants under consideration, the share of mobile resources in pollutant production is higher than constant sources.

10/7/2018 12:00:00 AM

63

ESE7

خانم فتوحي