تأثير عصاره تعدادي گياه مرتعي بر روي بيماري خيار گلخانه اي در منطقه رستاق (مطالعه موردي اشكذر- يزد)

The Effect of Some Range Plant Extracts on Cucumber Disease in Rustagh Region (Case Study: Ashkezar- Yazd)

ذبحي اشكذري سيد عباس Zebhi Ashkezari Seyed Abbas

خوانين‌زاده عليرضا Khavanin Zadah Alireza , غلام‌نژاد جلال Gholamnejad Jalal

حكيمي محمدحسين Hakimi Mohammad Hossein

علوم و مهندسي مرتع گرايش مديريت مرتع

كشاورزي و منابع طبيعي

مهندسي طبيعت

106ص

گياهان مرتعي , قارچ ايستايي , اختلاط با محيط كشت , ديسك‌گذاري

Biological control , plant extracts , antifungal , Diffusion techniques , filter paper disc , Greenhouse

استفاده از عصاره¬هاي گياهي به دليل داشتن خواص دارويي، ضد ميكروبي و آنتي‌اكسيداني و عدم آلودگي¬هاي زيست‌محيطي و عوارض ناشي از سموم شيميايي در كنترل عوامل ميكروبي رو به پيشرفت است. در اين پژوهش تأثير ضد قارچي عصاره¬هاي آبي و اتانولي هشت گونه گياه مرتعي به منظور كنترل و از بين بردن يكي از بيماري¬هاي مهلك خيار گلخانه¬اي با عامل Phytophthora drechleri به كار گرفته شد. ابتدا عصارۀ آبي و اتانولي صمغ انغوزه، دانه¬هاي گياه اسفند، برگ و سرشاخه گياهان آويشن شيرازي، كور، درمنه كوهي برداشت بهاره و پائيزه، ريشۀ شيرين‌بيان و برگ گردو با حلال¬هاي آبي و اتانولي استخراج شد. تأثير عصاره¬ها بر روي شبه قارچ Phytophthora drechleri به دو روش ديسك‌گذاري كاغذي و اختلاط با محيط كشت مورد بررسي قرار گرفت. تجزيه‌وتحليل داده¬ها با استفاده از نرم‌افزارSPSS و مقايسات ميانگين¬ با استفاده از آزمون دانكن در سطح آماري يك درصد صورت گرفت. تجزيه واريانس نتايج بيانگر معني¬دار بودن تمامي تيمار¬هاي به كار رفته در آزمون در سطح يك درصد مي-باشد. نتايج مطالعه حاكي از آن بود كه كار¬آمد¬ترين عصاره¬ها در هر دو مورد عصاره¬هاي آبي و اتانولي از نظر كنترل¬كنندگي عصاره¬هاي انغوزه و گردو بودند. به طوري كه عصاره¬هاي ذكر شده حتي در به كارگيري در غلظت¬هاي پائين (يك ميلي‌گرم و 500 پي‌پي‌ام) نيز قارچ ايستايي داشتند. عصاره انغوزه در روش ديسك‌گذاري آبي (5 ميلي‌گرم) با كنترل‌كنندگي 56/94% بيشترين و اختلاط با محيط كشت (2000 پي‌پي‌ام) تنها گونه¬اي بود كه 100% كنترل‌كنندگي نشان داد. كمترين كنترل‌كنندگي عصاره‌هاي انغوزه در غلظت يك ميلي¬گرم عصاره آبي انغوزه (93/58%) و 500 پي پي ام (75/42%) مشاهده شد. بيشترين كنترل‌كنندگي عصاره گردو در به‌كارگيري غلظت¬هاي 3000 پي¬پي¬ام آبي (100%) و غلظت¬هاي پنج ميلي‌گرم اتانولي (100%) مشاهده شد و كمترين كنترل‌كنندگي در غلظت¬هاي يك ميلي‌گرم عصاره آبي (19/55%) و 500 پي¬پي¬ام عصاره اتانولي (38%) مشاهده شد. نتايج اين تحقيق بيانگر قابليت گياهان ياد شده در كنترل شبه قارچ Phytophthora drechleri مي‌باشد. مي¬توان بيان داشت كه حلال آب با توجه به هزينه پايين‌تر و مسائل زيست‌محيطي و اثرات نسبتاً مناسب مي‌توان به عنوان حلال مناسب جهت عصاره گيري در نظر گرفت.

Plant extracts possess medicinal are used widely in order to control the microbial agents, because of their antimicrobial and antioxidant properties. In this study, the effect of ethanol and aqueous extracts of the eight pasture plants were evaluated for controlling an important disease of greenhouse cucumber caused by Phytophthora drechleri in laboratory as well as greenhouse condition. Ethanol and aqueous extracts of leaves and stem of Capparis spinosa, Zataria multiflora Boiss L. Artemisia aucheri Boiss harvested in spring and autumn, and leaves of Juglans regia, seeds of Peganum harmala, and Ferula assafoetida resin and root of Glycyrrhiza glabra L. were prepared. The antifungal activity of these plants was evaluated on mycellial growth of phytopathogenic agent Phytophthora drechleri using paper disc and agar diffusion methods. Results indicated among the studied species, the extract of Ferula assafoetida sp. resin and Artemisia aucheri Boiss as well as Juglans regida were the most effective one. In most cases the aqueous extracts had better antifungal activity in comparison to ethanol extracts. Aqueous extract of Ferula assafoetida was found to inhibit completely the growth of the tested pathogen at 2000 and 3000 ppm in diffused technique. The most effective species were extract of F.assa feotida and Artemisia aucheri Boiss and Juglans regia was at the second rank for ethanol plant extract. Based on the results aqueous extract of Ferula assafoetida and Artemisia aucheri Boiss could control the growth of Phytophthora drechleri in a green house at 3000 ppm. According to the results, aqueous extracts of Ferula assafoetida and Artemisia aucheri Boiss can be used for controlling the disease in greenhouse conditions as an eco-friendly and cost effective method in comparison with chemical methods.

6/5/2017 12:00:00 AM

69

NE24

خانم فتوحي