كليدواژه فارسي :
الگوي ذهني , فراموشي سازماني , سازمان هاي دولتي , روش كيو
كليدواژه لاتين :
Mental Models , Organizational Forgetting , Public Organization , Q Method
چكيده :
به منظور رهايي از فن¬آوري قديمي، شركت¬ها بايد انديشه¬هاي ثابت و مستحكم بنيادي را رها كنند. فراموشي سازماني راهي براي شركت جهت از بين بردن دانش منسوخ خود است و مي تواند منجر به توانايي يك شركت براي نوآوري شود. از اين رو هدف پژوهش حاضر شناسايي الگوهاي ذهني مديران سازمان¬هاي دولتي درباره عوامل پيش¬برنده و بازدارنده فراموشي سازماني با روش كيو بود. بر اين اساس، راهبرد پژوهش حاضر پيمايشي به روش كيو، ابزار گردآوري اطلاعات مصاحبه، كارت و نمودار و از نظر مكاني ميداني-كتابخانه¬اي بود. جامعه آماري، مديران سازمان¬هاي دولتي شهر مشهد بود و نمونه¬گيري به روش غير¬تصادفي در دسترس صورت گرفت. در نهايت 50 سازمان دولتي شناسايي شد و تعداد 30 نفر به عنوان نمونه آماري انتخاب شد كه از اين تعداد 21 فرد در مورد عوامل پيش¬برنده و 20 فرد در مورد عوامل بازدارنده حاضر و قادر به همكاري بودند. روايي متغيرها با توجه به نظر خبرگان و مباني نظري و پايايي آن نيز با روش دو نيمه كردن مورد تاييد قرار گرفت. براي تحليل مرحله اول به روش تفسيري-استقرايي عمل شد، براي تحليل مرحله دوم از آمار توصيفي شامل جداول توزيع فراواني و آمار استنباطي شامل رويكرد تحليل عاملي اكتشافي به روش مولفه¬هاي اصلي و چرخش واريماكس با نرمافزار spss23 استفاده شد و براي تعيين تعداد عاملها از نمودار اسكري كتل و ملاك كايزر استفاده گرديد. يافته¬هاي پژوهش هفت الگوي شناسايي شده براي عوامل پيش¬برنده شامل توسعه و بهبود منابع سازماني، ايدئولوژي سازمان، چابكي و پويايي، تفكر و مديريت سيستمي، رشد و بهبود شرايط كاري، رهبري تحول¬گرا و اصيل، سرمايه اجتماعي و سياست¬ها و هفت الگو براي عوامل بازدارنده شامل بلوغ سازماني ضعيف، حافظه سازماني ضعيف، تمايل به ركود و عدم چابكي سازمان، دلبستگي به گذشته و ظرفيت جذب پايين، ضعف در سرمايه انساني، مقاومت در برابر يادگيري¬زدايي، عدم وجود تفكر خلاق در سازمان¬هاي دولتي را نشان داد.
چكيده انگليسي :
In order to get rid of old technology, organizations have to forget old knowledge and abandon fixed and solid thoughts. Organizational forgetting is a way for organizations to eliminate their outdated knowledge and can lead to the ability of an organization to innovate. Therefore, the purpose of the present study is to identify the mental models of public organizations managers about the driving and preventing factors of organizational forgetting by Q method. Accordingly, the type of present study is applied-developmental and is survey based on strategy using the Q method. Information Collecting tools are interview, cards and charts. The statistical population of this study is the public organizations managers in the city of Mashhad and sampling is done with non-random in access method. 50 public organizations were identified and based on the rules of the Q method, 30 sample was selected, of which 21 were able to cooperate. Validity of research variables were confirmed according to the experts' opinion and theoretical foundations and its reliability were also confirmed by split-half method. For the analysis of the first phase, the interpretive-inductive method is used. For the analysis of the second phase, descriptive statistics including frequency distribution tables and inferential statistics including the exploratory factor analysis (EFA) using the Principal Component (PC) method and Varimax rotation with the spss23 is used and also to determine the number of factors, the Cattell’s Scree Plot and the Kaiser criterion is used. The seven mental models were identified for the driving factors include the organizational resources development and improvement, organizational ideology, agility and dynamism, system thinking and management, growth and developing work condition, transformational and authentic leadership, social capital and policies, and seven mental models for preventive factors including poor organizational maturity, poor organizational memory, tendency to recession and lack of agility, attachment to the past and low absorption capacity, weakness in human capital, resistance to unlearning, lack of creative thinking in the public organization.
