تعيين مناسب‌ترين محيط كشت و شرايط رشد جهت جنين زايي سوماتيكي گياه استويا (Stevia rebaudiana Bertoni.)

Determination of the Best Culture Media and Growth Condition for Somatic Embryogenesis in Stevia Rebaudiana Bertoni.

رضايي گنجه صغرا Rezaei Ganjeh Soghra

دهستاني اردكاني مريم Dehestani Ardakani Maryam

كمالي كاظم Kamali Kazem

علوم و مهندسي باغباني گرايش گياهان زينتي

كشاورزي و منابع طبيعي

علوم و مهندسي باغباني

156ص

استويا رباديانا , پرآوري , جنين زايي سوماتيكي , كشت بافت

Stevia rebaudiana , Proliferation , Somatic embryogenesis , Tissue culture

گياه استويا (Stevia rebaudiana) به علت محتواي بالاي شيرين¬كننده¬هاي طبيعي قابل استحصال داراي ارزش فوق‌العاده بالايي است. با توجه به اهميت گياه از نظر صنعتي و بخصوص دارويي، پژوهش حاضر به‌منظور بهينه‌سازي كشت بافت اين گياه انجام شد. پرآوري گياه استويا در محيط كشت موراشيك و اسكوگ (1962) با غلظت¬هاي مختلف BA (0، 1/0، 2/0، 3/0، 4/0 و 5/0 ميلي¬گرم بر ليتر) در قالب طرح كاملاً تصادفي با 10 تكرار مورد بررسي قرار گرفت. بيشترين تعداد شاخه در محيط كشت حاوي 3/0 ميلي¬گرم بر ليتر BA به دست آمد. جنين¬زايي سوماتيكي ريزنمونه¬هاي برگ و جوانه گياه حاصل از پرآوري در محيط كشت MS به صورت كاملاً تصادفي در 5 تكرار مورد بررسي قرار گرفت. بيشترين ميزان جنين¬زايي در محيط كشت حاوي 01/0 ميلي¬گرم بر ليتر BA و 1 ميلي¬گرم بر ليتر 2,4-D حاصل شد. اثر كازئين هيدروليزات در 5 سطح (0، 50، 100، 150 و 200 ميلي¬گرم بر ليتر) و شيره نارگيل در دو سطح (0 و 55 ميلي¬ليتر) بر جنين¬زايي گياه استويا توسط دو ريزنمونه برگ و جوانه در آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با 6 تكرار نيز مورد بررسي قرار گرفت. 82/78 درصد جنين¬زايي در محيط كشت MS توسط ريزنمونه¬هاي جوانه و 09/25 درصد توسط ريزنمونه¬هاي برگ حاصل شد و پس از آن جنين¬هاي حاصله به محيط كشت حاوي 1/0 ميلي¬گرم بر ليتر GA3 جهت جوانه¬زني انتقال يافتند و در اين بين تنها 03/18 درصد از جنين¬ها به گياهچه كامل تبديل شدند. ريشه¬دار شدن قلمه¬ها هم در شرايط درون شيشه و هم برون شيشه مورد بررسي قرار گرفت. جهت ريشه‌دار شدن در شرايط درون شيشه in vitro از تنظيم‌كننده رشدي IBA در غلظت¬هاي 0، 025/0، 05/0 و 1/0 ميلي¬گرم بر ليتر استفاده شد. بيشترين تعداد ريشه در محيط بدون هورمون به دست آمد. در شرايط برون شيشه ريزقلمه¬ها در محلول 10 ميلي¬گرم بر ليتر IBA در 4 زمان متفاوت (0، 24، 48 و 72 ساعت) قرار گرفتند و پس از اعمال تاريكي به مدت 4 روز به گلدان¬هاي حاوي پيت موس و پرلايت به نسبت 3:1 منتقل شدند. نتايج نشان داد كه بيشترين تعداد و طول ريشه پس از 72 ساعت قرارگيري قلمه¬ها در محلول IBA به دست آمد و حدود 83/70 درصد از گياهان به‌طور كامل ريشه¬دار و سازگار شدند.

Stevia plant (Stevia rebaudiana) has a tremendous value due to its high content of recoverable natural sweeteners. Considering the industrial and medical importance of plant, the current study has been performed with the aim of optimizing tissue culture of the plant. The stevia plant cultivation was examined in Murashik and Skoog (1962) cultivation environment with different concentrations of BA (0, 0.1, 0.2, 0.3, 0.4 and 0.5 mg / l) in a completely randomized pattern With 10 replications. The highest number of branches were obtained in the culture medium containing 0.3 mg / l of BA. Somatic embryogenesis of Leaf and bud sprout micro samples from inflorescences were studied in MS culture medium with completely random method and 5 replications. The highest Embryogenesis concentration was obtained in a medium containing 0.01 mg / L of BA and 1 mg / L of 2,4-D. The effect of casein hydrolyzate on the embryogenesis of the stevia plant was investigated in 5 levels (0, 50, 100, 150 and 200 mg / L) and coconut juice in two levels (0 and 55 milliliters) by two explants of leaf and bud in a factorial test designed in a completely randomized design with 6 replications. The percentages of embryogenesis in MS medium was 78.82% for explants of buds and 25.09% for leaf explants, and the resulting embryos were transferred to medium containing 0.1 mg / L of GA3 for Germination, and only 18.03% of the embryos were grown to complete seedling. Rooting of the cuttings was investigated for both in glass and in vitro conditions. In order to rooting for in glass in vitro conditions, IBA growth regulator was used at concentrations of 0, 025, 0.05 and 0.1 mg / l. The highest number of roots was obtained in the non-hormone environment. For In vitro conditions, microtubules were placed in a solution of 10 mg / l IBA at 4 different times (0, 24, 48 and 72 hours) and after applying the darkness for 4 days were transferred to pots containing 3: 1 Pete Mouse and Perlite. The results showed that the highest number and length of root was obtained after putting the cuttings in IBA solution for 72 hours, and about 70.83% of the plants were completely rootstock and adapted.

3/5/2017 12:00:00 AM

80

HS10

خانم فتوحي