بررسي رابطه مورفومتري و گرانولومتري ريپل مارك ها با مكان قرارگيري آن ها (مطالعه موردي: حسن آباد بافق)

Investigation of the Relationship between the Ripple Mark Morphometry and Granulometry with Its Location (Case Study: Hasan-Abad Bafgh)

كارگران بافقي فاطمه Kargaran Bafghi Fatemeh

كلانتري سعيده Kalantari Saeede

قانعي بافقي محمدجواد Ghanei Bafghi Mohammad Javad , تازه مهدي Tazeh Mahdi

مديريت و كنترل بيابان

كشاورزي و منابع طبيعي

مهندسي طبيعت

75ص

ريپل مارك هاي ريز , ريپل مارك هاي درشت , گرانولومتري , مورفومتري , ارگ حسن آباد بافق

Fine ripple marks , coarse ripple marks , Granulometry , Morphometry , Hassanabad Bafg erg

كمي كردن پارامتر¬ها در ژئومورفولوژي يكي از اهداف مهم در مطالعات بيابان است بر اين اساس تحقيقي به¬‌منظور بررسي خصوصيات دانه¬بندي و ابعاد ريپل¬مارك¬هاي ريز و درشت در ارگ حسن‌آباد بافق انجام شد. ابتدا از رسوبات ريپل¬مارك¬هاي ريز موجود در سه منطقه دور از پوشش گياهي، مجاور پوشش گياهي و روي تپه¬هاي ماسه¬اي و به¬¬‌صورت جدا از دامنه رو به باد و پشت به باد ريپل¬‌مارك‌¬هاي درشت، نمونه¬برداري صورت گرفت. علاوه بر آن ابعاد (ارتفاع، طول‌موج) ريپل¬مارك¬هاي ريز سه منطقه ذكر¬شده، با استفاده از خط¬كش اندازه‌¬گيري شد. سپس دانه¬بندي هر يك از نمونه¬ها، به روش الك خشك، انجام گرفت. با وارد¬كردن داده¬ها در نرم‌افزارSPSS و با انجام آزمون آناليز واريانس و آزمون تي معني‌دار بودن اختلاف هر يك از متغير¬ها بررسي شد و با كمك آزمون دانكن گروه¬‌بندي آن¬ها صورت گرفت. همچنين با كمك نرم‌افزار G.R¬.graph نمودار دانه¬بندي تجمعي در مقياس في ترسيم شد. سپس مقادير "φ" _95، "φ" _84، "φ" _16 و "φ" _5 براي بررسي جورشدگي رسوبات و مقادير d5، d10، d20، d25، d50، d75 و d90 براي بررسي اندازه قطر ذرات محاسبه گرديد. نتايج اين تحقيق نشان‌ داد كه بين وزن رسوبات روي الك‌هاي كمتر از 2 ميلي¬متر، در سطح اطمينان 5 درصد اختلاف معني¬دار وجود داشت. محاسبه جورشدگي به روش فولك براي ذرات دو دامنه نشان داد ميانگين شاخص فولك رسوبات دامنه رو به باد 98/0 و پشت به باد 1 به دست آمد و ميانگين شاخص فولك براي رسوبات ريپل¬مارك¬هاي ريز منطقه دور از پوشش گياهي 57/0 و مجاور پوشش گياهي و روي تپه¬هاي ماسه¬اي 60/0 به دست آمد كه نشان¬دهنده جورشدگي نسبتاً بالاي رسوبات مي¬باشد. همچنين در رسوبات دامنه رو به باد و پشت به باد ريپل¬مارك¬هاي درشت مقادير d5، d10، d20، d25، d50، d75 و d90 و در رسوبات ريپل¬مارك¬هاي ريز منطقه دور از پوشش گياهي و روي تپه¬هاي ماسه¬اي، مقادير d5، d10، d20، d25، d50، در سطح اطمينان 5 درصد اختلاف معني¬دار داشتند. بين ارتفاع ريپل¬مارك¬هاي ريز سه منطقه ذكر¬شده در سطح 5 درصد اختلاف معني¬دار مشاهده شده اما بين طول‌موج آن¬ها اختلافي مشاهده نشده است.

Quantification of parameters in geomorphology is one of the most important goals in desert studies, This research was done in order to check out gradation characteristics and dimensions of fine and coarse ripple marks in Hasanabad Bafgh erg.At first sampling was done from fine sediments of ripple marks in the three regions away from vegetation, adjacent vegetation and on sand dunes and in big ripple marks sampling was done individually from the windward and the leeward slopes. In addition, the dimensions of fine ripple marks such as height and wavelength were measured in mentioned three regions using a ruler. Then gradation of each of the samples was performed by dry sieve method. Significant differences between any of the variables checked out with import data in SPSS software and by analysis of variance and t-test and their categorizing done with the help of Duncan test and gradation graph was drawn in fi scale. Then 𝜑5 و 𝜑16 ،𝜑84،𝜑95 a value was calculated for checking sediments sorting and d5, d10, d20, d25, d50, d75 and d90 values for checking size of the particle diameter. The results showed that there were a significant differences at confidence level of 5% among sediments weight on the sieve with less than 2 mm. Calculate sorting by Folk method showed that average folk index obtained for two domain particles 0/98 for windward slopes and 1 for leeward slopes. Average folk index obtained 0/57 for fine sediment ripple marks in away from vegetation regions and 0/60 adjacent vegetation and on sand dunes that represents sediments sorting relatively high. Significant differences at a confidence level of 5% there was d5, d10, d25, d50, d75 and d90 values in the windward and leeward big ripple marks and d5, d10, d20, d25, d50 values in fine sediments ripple marks in away from vegetation regions and on sand dunes. Significant differences a confidence level of 5% there was among fine ripple marks in the three regions but any difference there wasn’t among their wavelengths, therefore can be concluded sandy ripple marks pattern influenced by their environmental conditions.

6/5/2017 12:00:00 AM

94

NE34

خانم فتوحي